Revenge trading is een trade openen om een verlies terug te winnen, niet omdat er een setup is. Wilskracht houdt het op dat moment niet tegen, want juist op dat moment is je beoordelingsvermogen weg. Wat het wél tegenhoudt, is een regel die je eerder hebt opgeschreven, toen je rustig was, en die de beslissing uit je handen neemt.
Ik weet dit omdat die les me 8.000 dollar heeft gekost.
De dag dat het me 8.000 dollar kostte
Het was 15 november, en het werd de duurste les van mijn carrière.
De eerste trade van de ochtend ging tegen me in. Ik nam het verlies. Dat was nog normaal. Als de dag daar was geëindigd, was het een gewone rode ochtend geweest die ik me niet eens meer zou herinneren. In plaats daarvan volgde ik het gevoel. Ik wilde het geld snel terug, dus bij de volgende trade verdubbelde ik de positiegrootte.
De markt vergaf het niet. De koers ging opnieuw tegen me in, en in vijftien minuten gaf ik een hele maand werk terug. Achtduizend dollar. Het deed financieel pijn en het deed psychologisch pijn, en dat tweede duurde langer.
Na die dag schreef ik één ijzeren regel in mijn journaal, en die staat er nog steeds:
Zodra de dagelijkse verlieslimiet is bereikt, gaat het platform 24 uur dicht. Geen uitzonderingen. Geen grotere posities, geen poging om quitte te spelen met de markt.
Die les kostte 8.000 dollar. De regel heeft me sindsdien heel veel geld bespaard, en nog veel meer gemoedsrust. Alles hieronder is de lange versie van waarom hij werkt.
Hoe revenge trading eruitziet
Terwijl het gebeurt, voelt het zelden dramatisch. Niemand denkt: “Nu ben ik aan het revenge traden.” Het voelt als urgentie, en urgentie voelt als daadkracht.
Het verloop is bijna altijd hetzelfde:
- Er komt een verlies, vaak vroeg in de sessie.
- De volgende instap komt sneller dan normaal, met minder controle.
- De positie is groter, want een grotere winst zou de dag redden.
- De stop is ruimer, of er is geen stop, want met een normale stop win je niet genoeg terug.
- Verliest die trade, dan is de volgende weer groter.
Het signaal is niet de emotie. Het is de rekensom. Als je positiegrootte omhoogging direct na een verliestrade, was je aan het revenge traden, wat je jezelf op dat moment ook wijsmaakte.
Wat het kost, in cijfers
Dit is het deel dat niemand je laat zien. Hier zijn twee traders met een rekening van 10.000 dollar die precies dezelfde slechte dag hebben: vijf verliestrades op rij. De een riskeert elke keer netjes 1%. De ander verdubbelt het risico na elk verlies.
| Na | Steeds 1% per trade | Verdubbelen na elk verlies |
|---|---|---|
| Start | $10.000 | $10.000 |
| 1 verlies | $9.900 | $9.900 |
| 2 verliezen | $9.801 | $9.702 |
| 3 verliezen | $9.703 | $9.314 |
| 4 verliezen | $9.606 | $8.569 |
| 5 verliezen | $9.510 | $7.198 |
| Benodigde winst om terug te komen op 10.000 | 5,2% | 38,9% |
Dezelfde vijf verkeerde inschattingen. Dezelfde strategie. Het verschil is 2.312 dollar. Belangrijker nog: het is het verschil tussen een week normaal traden om het terug te halen en een maand.
Vijf verliezen op rij is trouwens niet ongewoon. Gooi je een munt op, dan komt er ongeveer één keer op de 32 pogingen vijf keer achter elkaar munt. De kolom met het vaste risico overleeft dat. De andere kolom laat zien hoe rekeningen ten onder gaan.
Waarom het gebeurt
Drie goed gedocumenteerde denkgewoonten stapelen zich op elkaar, en niemand kan zich daaraan onttrekken.
- Verliesaversie. Een verlies voelt veel groter dan een even grote winst. Kahneman en Tversky hebben dat tientallen jaren geleden gemeten en het staat sindsdien nog steeds overeind. Een verlies van 200 dollar wekt dus niet de wens op om 200 dollar te winnen. Het wekt een veel sterkere drang op.
- De sunk-cost-valkuil. Het geld is weg, maar het voelt niet weg. Het voelt alsof je het kunt terughalen, en dan juist uit dezelfde markt die het je net heeft afgepakt.
- Verankering aan break-even. Zodra je in de min staat, verandert het doel ongemerkt van “vandaag goed traden” in “terug naar nul”. Dat zijn verschillende spellen, en het tweede heeft geen uitgang.
Weten dat ze bestaan lost ze niet op. Op 15 november kende ik ze alle drie.
Zes regels die het echt stoppen
Elke regel hieronder heeft dezelfde vorm: vooraf besloten en mechanisch. Niets hiervan hangt ervan af of jij verstandig bent op het slechtste moment van je dag.
1. Een dagelijkse verlieslimiet, in geld
Niet in procenten. Een percentage is abstract en je gaat er makkelijk tegenin. Een bedrag in je eigen valuta niet. Schrijf het bedrag op, en schrijf op wat er gebeurt als het bereikt is: het platform gaat dicht.
Het mijne gaat 24 uur dicht. Hoe lang doet er minder toe dan het feit dat er op dat moment niet over te onderhandelen valt.
2. Een afkoelperiode die je niet kunt overslaan
Na elk verlies een vaste pauze voor de volgende instap. Vijftien minuten is voor de meeste mensen genoeg. Zet een timer op je telefoon in plaats van op gevoel te beslissen, want op gevoel wordt die pauze negentig seconden.
3. Positiegrootte vastgelegd voordat de sessie begint
Reken de positiegrootte één keer uit, voordat de markt opengaat, en reken hem tijdens de dag niet opnieuw uit. Als je positiegrootte een beslissing is die je twintig keer per sessie neemt, wordt een van die twintig in woede genomen.
Hoe je hem uitrekent, lees je in risicobeheer bij trading.
4. Een fysieke onderbreking
Sta op. Verlaat de kamer. Alles wat de houding doorbreekt waarin je naar het scherm zit te staren. Het klinkt onbenullig, en het is de regel die mensen overslaan, maar de drang om opnieuw in te stappen is deels lichamelijk. Hij zakt sneller weg als je niet voor de grafiek zit.
5. Stop met het woord “terugverdienen”
De rekening weet niet wat ze verloren heeft. Geld terugwinnen bestaat niet. Er is alleen de volgende trade, en die is op zichzelf goed of slecht. Zodra je jezelf betrapt op de gedachte dat je iets moet terugverdienen, gaat de trade die je wilt nemen niet over de markt.
6. Een routine na een verlies, geschreven toen je rustig was
Eén systeemkaartje, geschreven op een goede dag, met precies wat je doet na een verliestrade. Platform dicht. Het verlies in het journaal zetten. Timer. Wandelen. Pas dan, en alleen dan, beslis je of er een setup is.
Je schrijft dit niet voor vandaag. Je schrijft het voor de versie van jezelf die dat straks niet kan.
Als het geen discipline is, maar iets anders
Dit is het deel dat blogs van brokers en verkopers van cursussen niet schrijven, omdat het slecht is voor de zaak. Ik verkoop niets, dus hier komt het.
Soms ligt het probleem niet aan de techniek. Een artikel uit 2021 in Frontiers in Psychiatry van Hakansson, Fernandez-Aranda en Jimenez-Murcia meldt dat ongeveer 8% van de beleggers op de financiële markten mogelijk voldoet aan de criteria voor problematisch gokken als het om hun trading gaat, en beschrijft snelle daytrading als een erkende route naar schulden en psychische problemen.
De financiële kant wijst dezelfde kant op. In 2020 onderzochten Chague, De-Losso en Giovannetti iedereen die tussen 2013 en 2015 begon met daytraden in Braziliaanse aandelenfutures. Van degenen die langer dan 300 dagen doorgingen, verloor 97% geld, en maar 1,1% verdiende meer dan het Braziliaanse minimumloon. De mensen die volhielden, waren niet degenen die uiteindelijk wonnen.
Het is dus de moeite waard om jezelf eerlijk af te vragen of iets hiervan op jou van toepassing is:
- Je tradet met geld dat je nodig hebt voor huur, vaste lasten of schulden.
- Je verzwijgt hoe groot je verliezen zijn voor mensen die dicht bij je staan.
- Je hebt jezelf meer dan eens voorgenomen te stoppen, en deed het niet.
- De verliezen hebben invloed op je slaap, je werk of je relaties.
- Je voelt je na winstdagen slechter dan je had verwacht.
Als meerdere hiervan kloppen, helpt geen enkel artikel over stop-losses, en wordt een dagelijkse verlieslimiet gewoon de zoveelste regel die je breekt. Dit is hetzelfde terrein als gokken, en het wordt op dezelfde manier behandeld. Praten met een arts of een hulpdienst voor gokproblemen is een redelijke eerste stap, geen dramatische. Er bestaat geen versie hiervan waarin de markt het voor je oplost.
Zo herken je het in je eigen journaal
Als je al iets bijhoudt, hoef je niet op je geheugen te vertrouwen. Lees je laatste twintig trades terug en zoek naar deze vijf patronen.
| Wat je in het logboek ziet | Wat het betekent |
|---|---|
| De positie is groter dan bij de vorige trade, en de vorige trade was rood | Een revenge trade, wat er bij de instap ook genoteerd staat |
| Minder dan vijftien minuten tussen een verlies en de volgende instap | Geen afkoelperiode. Het verlies nam de beslissing |
| De notitie bij “Reden van instap” is vaag of leeg in die rij | Er was geen setup. Er was een behoefte |
| Je stapte ergens anders uit dan bij je geplande stop | Het plan werd halverwege de trade losgelaten |
| Binnen een uur opnieuw ingestapt in hetzelfde instrument waarop je net verloor | Achter het ding aan jagen dat je pijn deed |
Twee of meer hiervan in twintig trades is een patroon, geen slechte dag. Houd je nog niets bij, begin dan met een tradingjournaal bijhouden, want zonder journaal lijkt elk verlies op zijn eigen stukje pech.
Veelgestelde vragen
Klopt het dat 90% van de traders geld verliest?
Het getal van 90% wordt overal herhaald, maar er zit geen enkel onderzoek achter. Wat wél gedocumenteerd is, is niet vriendelijker. De European Securities and Markets Authority bekeek CFD-rekeningen van particulieren in de hele EU en stelde vast dat 74% tot 89% geld verliest. Het Braziliaanse onderzoek hierboven kwam op 97% bij degenen die langer dan 300 dagen doorgingen. 90% is dus folklore, en de echte cijfers liggen aan weerszijden ervan.
Wat is de 90%-regel bij trading?
Meestal wordt hij geciteerd als “90% van de traders verliest 90% van hun geld in 90 dagen.” Het is een gezegde, geen onderzoeksresultaat. Niemand heeft ooit het onderzoek erachter laten zien. Gebruik de cijfers van ESMA en uit Brazilië als je een getal wilt waar je achter kunt staan.
Klopt het dat 99% van de traders faalt?
Geen enkele bron noemt precies 99%. Het dichtstbijzijnde echte cijfer komt uit het Braziliaanse onderzoek, waarin 98,9% van de volhardende daytraders zelfs het minimumloon niet verdiende. Daar komt dat gevoel waarschijnlijk vandaan. Het belangrijke woord is “volhardend”: dit waren mensen die langer dan 300 dagen doorgingen.
Maakt een grotere rekening revenge trading minder gevaarlijk?
Nee. Elk getal in de tabel hierboven is een percentage, en percentages trekken zich niets aan van het saldo. Verdubbelen na elk verlies vernietigt een rekening van 100.000 in precies hetzelfde aantal trades als een rekening van 10.000. Alleen de kosten veranderen.
Kort samengevat
Revenge trading is geen karakterfout en het is niet zeldzaam. Het is wat er gebeurt wanneer een beslissing die vooraf genomen had moeten worden, wordt genomen door iemand die net geld heeft verloren.
Schrijf de dagelijkse verlieslimiet op in geld. Beslis nu wat er gebeurt als die bereikt wordt. Laat het platform dichtgaan, niet je wilskracht. En als je jezelf herkende in het lijstje hierboven, pak dat dan eerst aan, want geen enkele regel overleeft een probleem waarvoor hij niet gemaakt is.
Mijn regel kostte 8.000 dollar om op te schrijven. De jouwe kan niets kosten.