በትሬዲንግ ስጋትን እንዴት ማስተዳደር እንደሚቻል

በትሬዲንግ ውስጥ የስጋት አስተዳደር ማለት ወደ ትሬድ ከመግባትዎ በፊት የሚወስኗቸው ሁለት ውሳኔዎች እና ከእነሱ የሚከተል አንድ ስሌት ነው። ውሳኔዎቹ፦ ይህ ትሬድ ምን ያህል ገንዘብ እንዲያሳጣዎት እንደሚፈቀድለት፣ እና ዋጋው የት ሲደርስ ሐሳብዎ የተሳሳተ መሆኑን እንደሚያረጋግጥ ናቸው። ስሌቱ ደግሞ እነዚህን ሁለት ቁጥሮች ወደ የፖዚሽን መጠን (position size) ይቀይራቸዋል።

አብዛኞቹ ጀማሪዎች ይህን የሚያደርጉት በተገላቢጦሽ ነው። ክብ ቁጥር ትክክል ስለሚመስላቸው መጀመሪያ መጠኑን ይመርጣሉ፤ ከዚያም ከመጠኑ ጋር የሚስማማ ስቶፕ-ሎስ ይፈልጋሉ። ይህ አንድ ተገላቢጦሽ እስካሁን ከየትኛውም ኢንዲኬተር (indicator) በላይ ብዙ ሂሳቦችን ባዶ አስቀርቷል።

ይህን ሕግ እንዳወጣ ያደረገኝ ትሬድ

ይህን የተማርኩት ውድ ዋጋ ከፍዬ ነው። በአንድ የምንዛሪ ጥንድ ላይ የተንቀሳቃሽ አማካዮችን መሻገር እጠብቅ ነበር፤ ሲመጣም በምልክቱ በጣም እርግጠኛ ስለነበርኩ ከተቀማጭ ገንዘቤ ግማሽ የሚጠጋውን በአንድ ትሬድ ላይ አስገባሁ። ካንድሉ በመጨረሻዎቹ ሰከንዶች በእኔ ላይ ሲዞር በዓይኔ አየሁ።

የስጋት አስተዳደር የሆነ ቦታ ያነበብኩት ሐረግ መሆኑ ቀርቶ ሕግ የሆነው በዚያች ቅጽበት ነበር። ከዚያ ወዲህ ፈጽሞ አልተለወጠም፦

ኢንዲኬተሩ ምንም ያህል አሳማኝ ቢመስል፣ በአንድ ትሬድ ላይ ከቀሪ ሂሳቡ ከትንሽ መቶኛ በላይ በፍጹም አይቀመጥም።

እዚያ ላይ የተሳሳተው ምን እንደነበር ልብ ይበሉ፤ ምክንያቱም ችግሩ ትንተናው አልነበረም። መሻገሩ ጥሩ ምልክት ሊሆን ይችል ነበር። ስህተቱ መጠኑን በራስ መተማመን እንዲወስነው መፍቀዴ ነበር። በራስ መተማመን ሊኖር ከሚችለው ግብአት ሁሉ የከፋው ነው፤ ምክንያቱም ከፍተኛ የሚሆነው ልክ ቸልተኛ ሊሆኑ በተቃረቡበት ጊዜ ነው።

አንዱ ሕግ ለሁሉም ይሠራል፣ አንዱ ክፍል ግን አይሠራም

ስሌቱ ከመጀመሩ በፊት ሁለት ነገሮችን መለየት ጠቃሚ ነው፤ ምክንያቱም ሁልጊዜ አብረው አይሄዱም።

ገደቡ ለሁሉም ይሠራል። የሚገበያዩት ምንም ይሁን፣ ፕላትፎርምዎ መውጫውን በምንም ስም ይጥራው፣ አንድ የተሳሳተ ውሳኔ ሊመልሱት የማይችሉትን ጉዳት የሚያደርስበት መቶኛ አለ። ይህ ለአክሲዮኖች፣ ለፊውቸርስ እና ለስፖት ምንዛሪዎች እውነት ነው፤ በአወቃቀሩ ሙሉው ገንዘብ ለስጋት የሚጋለጥበት የተወሰነ ጊዜ ያለው ማንኛውም ምርትም እንዲሁ ነው። እንዲያውም በመውጫው ላይ ያለዎት ቁጥጥር ባነሰ ቁጥር የመግቢያው መጠን የሚሸከመው ኃላፊነት ይበልጣል።

የመጠን ስሌቱ ግን ለሁሉም አይሠራም። ከዚህ በታች ያሉት ደረጃዎች የመውጫ ዋጋዎን ራስዎ እንደሚመርጡ ያስባሉ፤ ይህም አክሲዮኖችን፣ ፊውቸርስን፣ ስፖት ፎሬክስን እና የCFD ምርቶችን ይሸፍናል። መውጫዎ የሚወሰነው በእርስዎ ሳይሆን በምርቱ ከሆነ፣ ስለ አጠቃላይ ተጋላጭነት እና ስለ የማሸነፍ መጠን (win rate) ወደሚያወሩት ክፍሎች ይለፉ። ክፍፍሉ አይሠራም፤ በዙሪያው ያለው ሁሉ ግን አሁንም ይሠራል።

ደረጃ 1፦ አንድ ትሬድ ምን ያህል እንዲያሳጣዎት እንደሚፈቀድ ይወስኑ

ከምንም ነገር በፊት አንድ የከሰረ ትሬድ ከሂሳብዎ ምን ያህል እንዲወስድ እንደሚፈቀድለት ይወስኑ። አንድ ጊዜ በመቶኛ ይጻፉት፤ በትሬዲንግ ክፍለ ጊዜ (session) ውስጥም በፍጹም እንደገና አይደራደሩበት።

የተለመደው ስምምነት ከ1% እስከ 2% ነው። በእነዚህ ቁጥሮች ውስጥ ምንም ተአምር የለም። በቀላሉ የተለመደ የመጥፎ ዕድል ተከታታይነትን መቋቋም እንዲቻል በቂ ትናንሽ ናቸው፤ በተከታታይ አምስት ወይም ስድስት ኪሳራ ደግሞ የተለመደ ነው። አንድ ሳንቲም በተከታታይ አምስት ጊዜ በጀርባው የሚያርፈው በግምት ከ32 ሙከራዎች በአንዱ ነው።

ሂሳብ	በአንድ ትሬድ 1%	በአንድ ትሬድ 2%
$1,000	$10	$20
$5,000	$50	$100
$10,000	$100	$200
$25,000	$250	$500
$100,000	$1,000	$2,000

እነዚህ ቁጥሮች ለትሬዲንግ የማይበቁ ያህል ትንሽ መስለው ከታዩዎት፣ መጀመሪያ መፍታት ያለብዎት መቶኛውን ሳይሆን ያንን ስሜት ነው። ትርፉ አሰልቺ ስለሚመስል የሚመረጥ የስጋት ደረጃ ሂሳቡ ባዶ የሚቀርበት መንገድ ነው። ስለዚህ ጉዳይ ተጨማሪ ነገር ለምን ገንዘብ ማክሰርዎን እንደሚቀጥሉ በሚለው ትምህርት ውስጥ ያገኛሉ።

ደረጃ 2፦ የሚመችዎትን ቦታ ሳይሆን የሚሳሳቱበትን ቦታ ይፈልጉ

ስቶፕ-ሎሱ ቦታው ሐሳቡ የተሳሳተ መሆኑን በሚናገረው ዋጋ ላይ ነው። ትሬድ ከሚያደርጉበት መዋቅር በታች፣ መጽናት ከነበረበት ደረጃ ባሻገር፣ እንቅስቃሴውን ከወሰነው የዋጋ ማወዛወዝ ጫፍ አልፎ። ይህ ስለ ቻርቱ የሚሰጥ መግለጫ ነው።

ስለ ሂሳብዎ የሚሰጥ መግለጫ አይደለም። «አቅሜ እስከሚችለው ድረስ» በሚል የተቀመጠ ስቶፕ-ሎስ ስቶፕ-ሎስ አይደለም፣ ምኞት ነው። ትክክለኛው ስቶፕ-ሎስ ከስጋትዎ ጋር እንዳይስማማ በጣም ሩቅ ከሆነ፣ መፍትሔው አነስተኛ ፖዚሽን ነው እንጂ በፍጹም የቀረበ ስቶፕ-ሎስ አይደለም።

ደረጃ 3፦ መጠኑን ስሌቱ እንዲሰጥዎ ይፍቀዱ

እነዚህ ሁለት ቁጥሮች ካሉዎት፣ የፖዚሽን መጠን ጨርሶ ውሳኔ አይደለም። ክፍፍል ብቻ ነው።

• ስጋት በገንዘብ = ሂሳብ × በአንድ ትሬድ ስጋት። በ$10,000 ላይ በ1% ሲሰላ ይህ $100 ነው።
• የአንድ ዩኒት ስጋት = የመግቢያ ዋጋ − የስቶፕ-ሎስ ዋጋ። መግቢያ $50.00፣ ስቶፕ-ሎስ $47.00 ከሆነ፣ ለአንድ አክሲዮን $3.00 ነው።
• የፖዚሽን መጠን = ስጋት በገንዘብ ÷ የአንድ ዩኒት ስጋት። $100 ÷ $3.00 = 33 አክሲዮኖች።

በ$50 የተገዙ ሠላሳ ሦስት አክሲዮኖች በ$10,000 ሂሳብ ላይ $1,650 የሚያወጣ ፖዚሽን ናቸው። $1,650 ትክክል ስለመሰለ አይደለም፤ ይልቁንም መሳሳት ልክ እርስዎ እንዲያስከፍል የወሰኑትን ያህል ብቻ የሚያስከፍልበት ብቸኛው መጠን ስለሆነ ነው።

ስቶፕ-ሎሱን ከቀየሩ መጠኑም አብሮ ይቀየራል። ይህ ሰዎችን ያስገርማል፤ ስለዚህ በእያንዳንዱ ረድፍ ስጋቱ በ$100 ተይዞ እንደሚከተለው ይታያል፦

የስቶፕ-ሎስ ርቀት	መግዛት የሚችሏቸው አክሲዮኖች	በ$50 የፖዚሽኑ ዋጋ
$0.50	200	$10,000
$1.00	100	$5,000
$2.00	50	$2,500
$3.00	33	$1,650
$4.00	25	$1,250

ቅርብ ስቶፕ-ሎስ ማለት ያነሰ ስጋት ማለት አይደለም። በተመሳሳይ ስጋት ትልቅ ፖዚሽን ማለት ነው፤ ትልቅ ፖዚሽን ደግሞ በስቶፕ-ሎስ ተመቶ የሚወጣው ብዙ ጊዜ ነው። ሩቅ ስቶፕ-ሎስም ቢሆን ብዙ ስጋት ማለት አይደለም። ያነሱ አክሲዮኖች ማለት ነው። ስጋቱ በእያንዳንዱ ረድፍ በ$100 ላይ ቆይቷል።

የራስዎን ቁጥሮች ያስገቡ፦

ደረጃ 4፦ ለእያንዳንዱ ትሬድ ብቻ ሳይሆን ለሁሉም ክፍት ፖዚሽኖች ገደብ ያድርጉ

አምስት ጊዜ 1% ስጋት መውሰድ 5% ይመስላል። 5% የሚሆነው ግን አምስቱ ትሬዶች እርስ በርሳቸው ካልተያያዙ ብቻ ነው። በአንድ ዘርፍ ውስጥ ያሉ አራት የግዢ ፖዚሽኖች፣ ወይም ሁሉም ዶላርን የያዙ አራት የምንዛሪ ጥንዶች፣ በአራት የተከፈለ አንድ ትሬድ ይመስላሉ፤ ሲሳሳቱም አብረው ይሳሳታሉ።

ስለዚህ በአጠቃላይ ክፍት ስጋት ላይ ሁለተኛ ገደብ ይያዙ። ሁሉም ፖዚሽኖች በአንድ ጊዜ ስቶፕ-ሎሳቸውን ቢመቱ ቀኑ ምን ያህል ያስከፍልዎታል? ዋናው ቁጥር ያ ነው፤ ብዙውን ጊዜም ሰዎች ከሚያስቡት ይበልጣል።

የ3-5-7 ሕግ በትክክል የሚለው

ይህ ጥያቄ ሁልጊዜ ይነሳል፤ ስለዚህ እዚህ በግልጽ ላስቀምጠው። የ3-5-7 ሕግ ሦስት ገደቦች ያሉት የስጋት ማዕቀፍ ነው፦

• 3% – በማንኛውም አንድ ትሬድ ላይ የሚፈቀድ ከፍተኛ ስጋት።
• 5% – በሁሉም ክፍት ፖዚሽኖች ላይ በአንድ ጊዜ የሚፈቀድ ከፍተኛ አጠቃላይ ስጋት።
• 7% – ያተረፉ ትሬዶችዎ የከሰሩትን ሊበልጡበት የሚገባ ዝቅተኛ ልዩነት።

ይህ ምክንያታዊ አወቃቀር ነው፤ ከላይ ያለው አንቀጽ የሚያነሳውንም ነጥብ ያነሳል፦ የአንድ ትሬድ ገደብ ብቻውን በቂ አይደለም። ሁለት ሐቀኛ ማሳሰቢያዎች አሉ። ቁጥሮቹ ስምምነት እንጂ የጥናት ውጤት አይደሉም፤ ስለዚህ 3፣ 5 እና 7 ትክክል መሆናቸውን ያረጋገጠ ጥናት የለም። ደግሞም በአንድ ትሬድ 3% ለጀማሪ ደፋር የሚባል ደረጃ ነው። ብዙ ልምድ ያላቸው ትሬደሮች የዚህን አንድ ሦስተኛ ብቻ ይጠቀማሉ።

ደረጃ 5፦ ጥምርታዎ የሚፈልገውን የማሸነፍ መጠን ይወቁ

በአንድ ትሬድ ስጋት አንድ ኪሳራ ምን ያህል እንደሚያስከፍል ይነግርዎታል። ስልቱ ገንዘብ ያስገኛል ወይስ አያስገኝም የሚለውን ግን ምንም አይናገርም። ያ የሚወሰነው በሁለት ነገሮች ጥምረት ነው፦ ትክክል ሲሆኑ የሚያገኙት ሲሳሳቱ ከሚያጡት ጋር ሲነጻጸር ምን ያህል እንደሆነ፣ እና ምን ያህል ጊዜ ትክክል እንደሚሆኑ።

ሁለቱ እርስ በርሳቸው የተቆላለፉ ናቸው። የትርፍ እና የስጋት ጥምርታዎን ካወቁ፣ ያለ ትርፍ ያለ ኪሳራ ለመውጣት የሚያስፈልግዎት የማሸነፍ መጠን የተወሰነ ነው፤ በአንድ ክፍፍልም ሊያሰሉት ይችላሉ።

ያተረፉ ትሬዶችዎ የሚያስገኙት	ያለ ትርፍ ያለ ኪሳራ የሚወጡበት የማሸነፍ መጠን	ከዚያ በታች ገንዘብ ያጣሉ
የስጋትዎ 1×	50%	ወጪዎች ከተቀነሱ በኋላ የሳንቲም ውርወራ ዕድል እንኳ በቂ አይደለም
1.5×	40%	ከአሥር ስድስት ኪሳራ መቋቋም ይቻላል
2×	33%	ከሦስት ትሬዶች ሁለቱ ሊሳሳቱ ይችላሉ
3×	25%	ከአራት ሦስቱ ሊሳሳቱ ይችላሉ
5×	17%	ከስድስት አምስቱ ሊሳሳቱ ይችላሉ

ሦስተኛውን ረድፍ እንደገና ያንብቡ፤ ምክንያቱም ሰዎች ትሬድ የሚያደርጉበትን መንገድ የሚቀይረው እሱ ነው። በ2:1 ከትሬዶችዎ ሁለት ሦስተኛው ላይ ተሳስተው አሁንም በትርፍ ማጠናቀቅ ይችላሉ። ከፍተኛ የማሸነፍ መጠን ግቡ አይደለም፤ እሱን ማሳደድ ደግሞ ትሬደሮች ትናንሽ ትርፎችን እየወሰዱ ትልልቅ ኪሳራዎችን ይዘው እንዲቆዩ የሚያደርጋቸው ነው።

ቀመሩ አንድን በአንድ እና በጥምርታው ድምር ማካፈል ነው። በ2:1 ይህ 1 ÷ 3 ሲሆን 33% ነው። ለስፕሬድ እና ለኮሚሽን ትንሽ ይጨምሩበት፤ ምክንያቱም እነዚህ ትሬዱ ቢያተርፍም ባያተርፍም ከእያንዳንዱ ትሬድ ይቀነሳሉ።

ይህ የአንድ ስልት ሐቀኛ ፈተናም ነው። በሃምሳ ትሬዶች ውስጥ ትክክለኛ አማካይ ትርፍዎን፣ ትክክለኛ አማካይ ኪሳራዎን እና ትክክለኛ የማሸነፍ መጠንዎን ይከታተሉ። ቁጥሮቹ እርስዎ ያሉበትን ረድፍ ካላለፉ፣ የትኛውም የፖዚሽን መጠን አወሳሰን ስልቱን አያድነውም። መጠን መወሰን የሚቆጣጠረው ምን ያህል ጊዜ እንደሚቆዩ ነው እንጂ ማሸነፍዎን አይደለም።

ሁሉም ማለት ይቻላል የሚሠራው ስህተት

ቅደም ተከተሉን ልብ ይበሉ፤ ምክንያቱም ነገሩ የሚበላሸው እዚህ ነው፦

አብዛኞቹ ሰዎች የሚያደርጉት	በእርግጥ የሚሠራው
ትክክል የሚመስል የፖዚሽን መጠን መምረጥ	መጀመሪያ ስጋቱን በገንዘብ መወሰን
ከዚያ መጠን ጋር የሚስማማ ስቶፕ-ሎስ መፈለግ	ቻርቱ የሚያጸድቀውን ስቶፕ-ሎስ መፈለግ
ስጋቱን ነገሩ ካለፈ በኋላ ማወቅ	መጠኑን ለማግኘት ማካፈል
ዋጋው ሲቀርብ ስቶፕ-ሎሱን ማንቀሳቀስ	በተቀመጠበት ቦታ መተው

የግራው ዓምድ መጠኑን ስሜት እንዲወስነው ይፈቅዳል። የቀኙ ዓምድ ስሌት እንዲወስነው ይፈቅዳል። ዋናው ነጥብ ይህ ነው፤ ምክንያቱም ስሌት መጥፎ ጠዋት የለውም።

የተለመዱ ጥያቄዎች

ጀማሪ በአንድ ትሬድ ምን ያህል ስጋት መውሰድ አለበት?

አንድ በመቶ የተለመደው መነሻ ነው፤ ገና እየተማሩ ባሉበት ጊዜ ከዚያ ያነሰ ለመውሰድም ጠንካራ ምክንያት አለ። መጀመሪያ ላይ ትንሽ ቁጥር መጠቀም ገንዘብን በዝግታ ስለማግኘት አይደለም። አቀራረብዎ ጨርሶ ይሠራ እንደሆነ ከማወቅዎ በፊት የሚያስፈልጉዎትን ሃምሳ ወይም መቶ ትሬዶች ለመድረስ በቂ ሂሳብ በሕይወት ስለማቆየት ነው።

የፖዚሽን መጠንን እንዴት አሰላለሁ?

ለማጣት ፈቃደኛ የሆኑትን ገንዘብ በመግቢያዎ እና በስቶፕ-ሎስዎ መካከል ባለው ርቀት ያካፍሉ። ሂሳብ $10,000፣ ስጋት 1%፣ ስለዚህ $100። መግቢያ $50፣ ስቶፕ-ሎስ $47፣ ስለዚህ ለአንድ አክሲዮን $3። $100ን በ$3 ሲያካፍሉ 33 አክሲዮኖች ይሆናሉ። ከላይ ያለው ማስያ ተመሳሳይ ስሌት ይሠራል።

ስቶፕ-ሎስ ለከፍተኛ ኪሳራዬ ዋስትና ይሰጣል?

አይሰጥም፤ በዚህ ርዕስ ላይ ያሉ አብዛኞቹ ጽሑፎች ግን ይህን አይናገሩም። መደበኛ ስቶፕ-ሎስ አንድ ዋጋ ሲነካ በገበያ ዋጋ እንዲሸጥ የሚሰጥ ትዕዛዝ ነው እንጂ በዚያ ዋጋ እንደሚሸጥ የሚገባ ቃል አይደለም። በዋጋ ክፍተት ወይም በፈጣን እንቅስቃሴ ወቅት ትዕዛዝዎ ከዚያ ዋጋ በጣም በታች ሊፈጸም ይችላል። የተለመዱት ሁኔታዎች በአዳር የሚፈጠሩ ክፍተቶች፣ በሳምንቱ መጨረሻ የሚፈጠሩ ክፍተቶች እና አስቀድመው የታቀዱ ዜናዎች ናቸው። ዋስትና ያለው ስቶፕ-ሎስ፣ ብሮከሩ የሚያቀርበው ከሆነ፣ ብዙውን ጊዜ ሰፊ ስፕሬድ ወይም ክፍያ ያስከፍላል። ይህ ስቶፕ-ሎስን ከጥቅም ውጭ አያደርገውም። ትርጉሙ የከፋው ሁኔታ ስሌቱ ከሚጠቁመው ትንሽ የከፋ ነው ማለት ሲሆን፣ ይህም በስጋት ክልልዎ ከፍተኛ ጫፍ ላይ ላለመቀመጥ አንድ ተጨማሪ ምክንያት ነው።

ትሬዱ በእኔ ላይ ከዞረ ስቶፕ-ሎሴን ማንቀሳቀስ አለብኝ?

ስቶፕ-ሎስን ይበልጥ ማራቅ የታወቀ ኪሳራን ወደማይታወቅ ኪሳራ ይቀይራል፤ የ1% ኪሳራ የ10% ኪሳራ የሚሆንበት በጣም የተለመደው መንገድም ይህ ነው። ትሬዱ በሚፈልጉት አቅጣጫ ከሄደ በኋላ ትርፍን ለመጠበቅ ስቶፕ-ሎስን ማቅረብ ግን የተለየ እና ትክክለኛነቱን ማስረዳት የሚቻል እርምጃ ነው። ፈተናው ቀላል ነው። የሚያንቀሳቅሱት በስቶፕ-ሎስ ተመትተው ላለመውጣት ከሆነ፣ ያቁሙ።

በአጭሩ

መጀመሪያ ገንዘቡን ይወስኑ። ስቶፕ-ሎሱን ቻርቱ እንዲወስን ይፍቀዱ። አንዱን በሌላው ያካፍሉ፤ የሚወጣውን ማንኛውንም መጠን ይቀበሉ። በአንድ ጊዜ ክፍት ለሆኑት ሁሉ ሁለተኛ ገደብ ይያዙ።

አራት ዓረፍተ ነገሮች ብቻ ናቸው፤ እርስዎ ወደፊት ከሚጭኗቸው ኢንዲኬተሮች ሁሉ ግን ይበልጣሉ።