પરિબળોની યાદી ટૂંકી છે અને તમે તેને દસ મિનિટમાં શીખી શકો. વ્યાજ દર, મોંઘવારી, રોજગાર, આર્થિક વૃદ્ધિ, કંપનીઓની કમાણી. આ વિષય પરનો દરેક લેખ તમને આ યાદી આપે છે અને ત્યાં જ અટકી જાય છે.
કામનો ભાગ એ છે જે યાદીમાં નથી. બજાર આંકડા પર નથી ચાલતું. તે આંકડા અને પહેલેથી જેની અપેક્ષા હતી તે વચ્ચેના તફાવત પર ચાલે છે. એક વાર આ સમજાઈ જાય, પછી આર્થિક વિશ્લેષણ તરીકે વેચાતું મોટા ભાગનું આગવો ફાયદો (edge) લાગતું બંધ થઈ જાય છે.
મુખ્ય પરિબળો, અને તે સામાન્ય રીતે ભાવને કઈ દિશામાં ધકેલે છે
આ વલણો છે, નિયમો નહીં. દરેકે અનેક વાર ઊલટું પરિણામ આપ્યું છે, જેનાં કારણો આગળના વિભાગમાં સમજાવ્યાં છે.
| પરિબળ | શેરના ભાવ પર સામાન્ય અસર | કેમ |
|---|---|---|
| વ્યાજ દર વધે | નીચે તરફ દબાણ | ઉધાર લેવું મોંઘું બને છે, ભવિષ્યની કમાણીનું આજનું મૂલ્ય ઘટે છે, અને બૉન્ડ વધુ આકર્ષક વિકલ્પ બને છે |
| મોંઘવારી અણધારી રીતે વધે | નીચે તરફ દબાણ | તેનાથી વ્યાજ દર વધવાની શક્યતા વધે છે, અને તે વાસ્તવિક કમાણીને ખાઈ જાય છે |
| રોજગારના મજબૂત આંકડા | મિશ્ર | કંપનીઓની આવક માટે સારું, પણ તેનાથી વ્યાજ દર ઘટવાની શક્યતા પણ ઓછી થઈ શકે છે |
| GDP વૃદ્ધિ અપેક્ષા કરતાં વધુ | ઉપર તરફ દબાણ | વધુ આર્થિક પ્રવૃત્તિનો અર્થ સામાન્ય રીતે કંપનીઓનો વધુ નફો |
| કંપનીની કમાણી અપેક્ષા કરતાં સારી | એ કંપનીના ભાવ પર ઉપર તરફ દબાણ | આ યાદીની સૌથી સીધી કડી, અને છતાં તે પણ નિયમિત રીતે નિષ્ફળ જાય છે |
| મધ્યસ્થ બૅન્ક નીતિમાં ફેરફારનો સંકેત આપે | ઘણી વાર આ યાદીમાં ભાવને સૌથી વધુ હલાવનારું પરિબળ | તે દરેક બીજા મૂલ્યાંકનના પાયામાં રહેલી ધારણાને બદલી નાખે છે |
જુઓ, આમાંનાં કેટલાં પરિબળો વ્યાજ દર પર પાછાં આવે છે. શેર માટે વ્યાજ દરની દિશા સામાન્ય રીતે મુખ્ય પરિબળ હોય છે, કારણ કે ભવિષ્યની દરેક કમાણીનું આજે કેટલું મૂલ્ય છે તે એ જ નક્કી કરે છે.
જે ભાગ બધું બદલી નાખે છે
લોકો આ ચૂકી જાય છે. કોઈ આંકડો જાહેર થાય ત્યાં સુધીમાં બજાર તે આંકડો જેટલો હોવાની અપેક્ષા રાખતું હતું તેને ભાવમાં સમાવી ચૂક્યું હોય છે. જાહેરાત પહેલાં તમે જે ભાવ જુઓ છો તેમાં અનુમાન પહેલેથી સમાયેલું હોય છે.
એટલે ભાવની ચાલ આંકડાના સ્તરથી નહીં, પણ અણધાર્યા આંકડાથી આવે છે.
| અપેક્ષિત | વાસ્તવિક | અણધાર્યો આંકડો | સામાન્ય પ્રતિક્રિયા |
|---|---|---|---|
| 1,50,000 નોકરીઓ | 2,00,000 | અપેક્ષા કરતાં સ્પષ્ટ રીતે સારો | ભાવ વધે છે |
| 2,00,000 નોકરીઓ | 2,00,000 | કોઈ નહીં | ખાસ હલચલ નહીં |
| 2,50,000 નોકરીઓ | 2,00,000 | અપેક્ષા કરતાં નબળો | ભાવ ઘટે છે |
ત્રણેય પંક્તિમાં વાસ્તવિક આંકડો એક જ છે. એટલે જ તમે જોશો કે મજબૂત આર્થિક આંકડા આવે અને બજાર ઘટે, અને પછી એવી ટિપ્પણી વાંચશો જે જાણે કંઈક બારીક બન્યું હોય તેમ પાછળથી સમજૂતી આપે. કંઈ બારીક બન્યું નહોતું. આંકડો સારો હતો અને અપેક્ષા તેનાથી પણ સારી હતી.
આ ઊલટી દિશામાં પણ કામ કરે છે, જે જોવામાં વધુ ગૂંચવણભર્યું છે. ખરાબ સમાચાર પણ એવા બજારને ઉપર લઈ જઈ શકે જે એથી પણ ખરાબ માટે તૈયાર બેઠું હતું.
આર્થિક કૅલેન્ડર આગવો ફાયદો કેમ નથી
આ સીધું તેમાંથી જ નીકળે છે. જો ચાલ અણધાર્યા આંકડા પર આધાર રાખતી હોય, તો કોઈ જાહેરાતમાંથી નફો કમાવા તમારે આંકડો જાહેર થાય તે પહેલાં તેના વિશે એવું કંઈક જાણવું પડે જે સર્વસંમત અંદાજ નથી જાણતો.
- તમે બાકી બધાની સાથે એ જ સેકન્ડે એ જ આંકડો વાંચો છો.
- સંસ્થાઓનાં મશીન એક્સચેન્જની બાજુમાં ગોઠવેલાં હોય છે અને માઇક્રોસેકન્ડમાં પ્રતિક્રિયા આપે છે. તમે હેડલાઇન વાંચો ત્યાં સુધીમાં પહેલી ચાલ થઈ ચૂકી હોય છે.
- જાહેરાતની આસપાસ સ્પ્રેડ (ખરીદ અને વેચાણ ભાવ વચ્ચેનો તફાવત) પહોળા થાય છે અને સ્લિપેજ વધે છે, એટલે સાચો અંદાજ પણ ખરાબ ભાવે પૂરો થઈ શકે છે. આ વિશે વધુ ટ્રેડિંગમાં જોખમ વ્યવસ્થાપનમાં છે.
આનો અર્થ એ નથી કે આર્થિક આંકડા અપ્રસ્તુત છે. તેનો અર્થ એ છે કે રિટેલ એકાઉન્ટ માટે આ આંકડા ટ્રેડિંગ સિગ્નલ નથી, અને જાહેરાત પર ટ્રેડ કરવાની સ્ટ્રેટેજી વેચનાર દરેક જણ તમને એવી રેસ વેચી રહ્યો છે જેમાં તમે પગપાળા ઊતરો છો.
મોંઘવારીના એક આંકડાએ સેકન્ડોમાં ઉડાવી દીધેલી પોઝિશન
મારી પાસે એક પોઝિશન હતી જેનાથી હું ખુશ હતી, અને પછી મોંઘવારીના આંકડા જાહેર થયા અને બજાર જાણે પાગલ થઈ ગયું. સેકન્ડોમાં. ભાવ ક્યાં જઈ રહ્યો છે તે વિશે હું જે કંઈ જાણતી હોવાનું માનતી હતી તે બધું નકામું થઈ ગયું, કારણ કે એક આંકડો અનુમાનથી અલગ આવ્યો હતો.
એટલે મેં દેખીતો ઉપાય અજમાવ્યો અને જાહેરાતો પર જ ટ્રેડ કરવાનું શરૂ કર્યું. એ વધુ ખરાબ ગયું. જાહેરાત પછીની પહેલી ચાલ એ બજારનો કોઈ નિર્ણય નથી. એ એક અફરાતફરી છે, અને એ અચાનક ઉછાળાઓએ મને એટલી વાર પોઝિશનમાંથી બહાર ફેંકી દીધી કે મેં આ વિચાર કાયમ માટે છોડી દીધો.
હવે હું જે કરું છું તે કોઈ હોશિયારી નથી. કૅલેન્ડર પર કોઈ મોટી જાહેરાત હોય ત્યારે હું એ સમયે બજારમાં હોતી નથી. પહેલી લહેર પસાર થવા દઉં છું, સ્પ્રેડ અને ભાવની હલચલ શાંત થાય તેની રાહ જોઉં છું, અને પછી જે ખરેખર બાકી રહ્યું હોય તેના આધારે નિર્ણય લઉં છું.
મારા મતે કૅલેન્ડર ખરેખર આના માટે જ છે. તકોની યાદી તરીકે નહીં, પણ બીજે ક્યાંક હોવાના સમયની યાદી તરીકે.
કૅલેન્ડર ખરેખર શેના માટે છે
તેનો એક સાચો ઉપયોગ છે, અને તે ઉપયોગ બચાવનો છે, આગાહીનો નહીં.
- વોલેટિલિટી (ભાવની વધઘટ) ક્યારે આવવાની છે તે જાણવું. કયા કલાકોમાં પહેલેથી નિર્ધારિત જાહેરાત છે તે તમે અગાઉથી જોઈ શકો છો અને તેને વધુ જોખમી ગણી શકો છો.
- જાહેરાત દરમિયાન પોઝિશન ન રાખવાનો નિર્ણય. જો કોઈ પણ દિશાનો અચાનક ઉછાળો પોઝિશનને ભારે નુકસાન પહોંચાડે તેમ હોય, તો પહેલાં જ તેને બંધ કરવી એ સાચી સ્ટ્રેટેજી છે, ડરપોકપણું નહીં.
- પછીથી ચાલ સમજાવવી. આખા અઠવાડિયાને વ્યાજ દરે દોર્યું એ જાણવાથી તમને પરિસ્થિતિ સમજવામાં મદદ મળે છે, ભલે તેનાથી તેની આગાહી કરવામાં મદદ ન મળી હોત.
- લાંબા ગાળા માટે સંદર્ભ. જો તમે અઠવાડિયાં સુધી પોઝિશન રાખો છો, તો દરરોજ બધું બંધ કરનાર કરતાં તમારા માટે વ્યાજ દરનું વાતાવરણ ઘણું વધુ મહત્ત્વનું છે.
એ કયા કલાકો છે, અને ટાળવા જેવા બીજા સમય કયા છે, તે ટ્રેડિંગ માટે દિવસનો શ્રેષ્ઠ સમયમાં સમજાવ્યું છે.
કયા બજારમાં શું સૌથી વધુ મહત્ત્વનું છે
એક જ જાહેરાતનું વજન દરેક જગ્યાએ સરખું નથી હોતું.
| જો તમે આમાં ટ્રેડ કરો | તેને સૌથી વધુ હલાવતાં પરિબળો |
|---|---|
| વ્યક્તિગત શેર | પહેલાં કંપનીની કમાણી, પછી સેક્ટર, પછી વ્યાજ દર |
| શેરબજારના ઇન્ડેક્સ | વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓ અને મધ્યસ્થ બૅન્કની ભાષા, લગભગ બાકી બધા કરતાં ઉપર |
| કરન્સી | બે દેશો વચ્ચે વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓનો તફાવત, કોઈ એક દેશની અપેક્ષા એકલી નહીં |
| કૉમોડિટી | એ કૉમોડિટીનો પુરવઠો અને માંગ, ઉપરાંત ડૉલર, ઉપરાંત વૃદ્ધિની અપેક્ષાઓ |
| ક્રિપ્ટો | લિક્વિડિટીની સ્થિતિ અને જોખમ લેવાની વૃત્તિ. તે કરન્સી કરતાં વધુ હાઈ-બીટા ટેક્નોલૉજી એસેટ જેવું વર્તે છે |
કરન્સીવાળી પંક્તિ સૌથી વધુ ખોટી રીતે શીખવાય છે. વ્યાજ દરનો વધારો એકલો કરન્સીને મજબૂત નથી કરતો. તે એવા દેશની સરખામણીમાં મજબૂત કરે છે જ્યાં દર વધવાની અપેક્ષા નથી, અને તે પણ ત્યારે જ જ્યારે વધારાની પહેલેથી અપેક્ષા ન હોય.
સામાન્ય પ્રશ્નો
કયાં આર્થિક પરિબળો શેરના ભાવને સૌથી વધુ અસર કરે છે?
આખા બજાર માટે, વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓ અને મધ્યસ્થ બૅન્ક તેના વિશે શું સંકેત આપે છે તે. કોઈ એક કંપની માટે, વિશ્લેષકોના અનુમાન સામે તેની પોતાની કમાણી. સામાન્ય યાદીનું લગભગ બાકી બધું આ બેમાંથી કોઈ એકને બદલીને અસર કરે છે.
સારા સમાચાર પર બજાર કેમ ઘટ્યું?
કારણ કે સમાચાર ભાવે પહેલેથી જે ધારી લીધું હતું તેટલા સારા નહોતા, અથવા તેનાથી વ્યાજ દર ઘટવાની શક્યતા ઓછી થઈ, અથવા એ ચાલની અપેક્ષા પહેલેથી હતી અને જેમણે અપેક્ષા રાખી હતી તેમણે નફો ઘરભેગો કર્યો. ત્રણેય સામાન્ય બાબતો છે, અને એકેય માટે કોઈ કાવતરાની જરૂર નથી.
શું મારે સમાચાર પર ટ્રેડ કરવું જોઈએ?
નવા ટ્રેડર તરીકે, ના. સ્પ્રેડ પહોળો થાય છે, સોદો કયા ભાવે થશે તે ભરોસાપાત્ર નથી, પહેલી ચાલ તમે કંઈ કરો તે પહેલાં થઈ જાય છે, અને દિશા એવા અનુમાનિત આંકડા પર આધાર રાખે છે જેને પારખવાની સ્થિતિમાં તમે નથી. જાહેરાતો દરમિયાન બાજુ પર રહેવું એ પણ એક સ્ટ્રેટેજી છે, અને સમજદારીભરી સ્ટ્રેટેજી છે.
ટ્રેડિંગ માટે શું મારે અર્થતંત્ર પર નજર રાખવી પડે?
કૅલેન્ડર ક્યારે વ્યસ્ત છે તે જાણવા જેટલી નજર જરૂરી છે, જેથી કોઈ નિર્ધારિત ઘટના તમને ક્યારેય અચાનક ન પકડે. અર્થતંત્ર વિશે મોટું ચિત્ર રાખવાની જરૂર નથી, અને એવું ચિત્ર રાખવું એ કોઈ એવી પોઝિશન સાથે ચોંટી રહેવાનો સામાન્ય રસ્તો છે જેની સાથે ચાર્ટ પહેલેથી અસંમત થઈ ચૂક્યો છે.
ટૂંકમાં
વ્યાજ દરની અપેક્ષાઓનો દબદબો છે, બાકીનું મોટા ભાગે તેમના દ્વારા જ અસર કરે છે, અને બજાર આંકડા પર નહીં, પણ આંકડા અને અનુમાન વચ્ચેના તફાવત પર ચાલે છે.
કૅલેન્ડરનો ઉપયોગ ક્યારે સાવધ રહેવું તે જાણવા માટે કરો, શું થશે તે જાણવા માટે નહીં. પહેલું શક્ય છે. બીજું તમને વેચવામાં આવી રહ્યું છે.