ટ્રેડિંગ જર્નલ નિર્ણયનો રેકૉર્ડ છે, પરિણામનો નહીં. નફો અને નુકસાન તો તમારા એકાઉન્ટ સ્ટેટમેન્ટમાં પહેલેથી જ છે, અને તે તમને લગભગ કંઈ જ નથી કહેતું. સ્ટેટમેન્ટ જે નથી કહી શકતું તે એ છે કે તમે એન્ટ્રી કેમ લીધી, તમે શું કરવાનું વિચાર્યું હતું, અને તમે ખરેખર એ કર્યું કે નહીં.
આખી વ્યવસ્થા આઠ કૉલમમાં સમાઈ જાય છે. શરૂઆત કરવા માટે એક નોટબુક પૂરતી છે. તમારે કોઈ સૉફ્ટવેરની જરૂર નથી. આનાથી ઊલટું કહેતો લગભગ દરેક લેખ સૉફ્ટવેર વેચતી કોઈ કંપનીએ લખ્યો હોય છે.
મારી જર્નલે મને જે બતાવ્યું, તે યાદશક્તિએ ક્યારેય નહોતું બતાવ્યું
મને હંમેશાં લાગતું કે મને મારી પોતાની ભૂલો યાદ છે. જર્નલ રાખ્યા પછી સમજાયું કે એવું નથી.
આખરે જ્યારે હું ડેટા લઈને બેઠી, ત્યારે જોયું કે નુકસાન શુક્રવારની સાંજે ભેગાં થયેલાં હતાં, જ્યારે હું થાકેલી હોતી અને ધ્યાન બહાર જ મારા પોતાના નિયમો તોડતી. ફક્ત ઊંડો વિચાર કરીને હું આ ક્યારેય શોધી શકી ન હોત. યાદશક્તિ અઠવાડિયાના દિવસ પ્રમાણે ગોઠવણી નથી કરતી, અને જે ટ્રેડ વિશે તમે વિચારવા નથી માગતા, તેને એ ચૂપચાપ ભૂલી જાય છે.
એ જ રેકૉર્ડે બીજી દિશામાં પણ કંઈક ઉપયોગી બતાવ્યું. મારું Schaff Trend Cycle અને MACDનું કૉમ્બિનેશન કેટલાંક સેશનમાં બીજાં સેશન કરતાં ઘણું વધુ સારું કામ કરતું હતું. એ એવી વસ્તુ નથી જે અનુભવી શકાય. તેને ફક્ત ગણી શકાય.
હવે હું જર્નલ વિના કોઈ ટ્રેડ નથી ખોલતી. એ મારી પાસેનો સૌથી પ્રામાણિક અરીસો છે.
એમાંથી જે ઉકેલ મળ્યો તે કોઈ નવું ઇન્ડિકેટર નહોતું. ઉકેલ હતો શુક્રવારની સાંજે ટ્રેડિંગ ન કરવું. આવો જવાબ ફક્ત રેકૉર્ડ જ આપી શકે.
કામ કરતી આઠ કૉલમ
આનાથી વધુ હશે, તો બીજા અઠવાડિયા સુધીમાં તમે તે ભરવાનું બંધ કરી દેશો. આનાથી ઓછી હશે, તો તે સવાલોના જવાબ નહીં આપી શકે.
| કૉલમ | તેમાં શું લખવું | તે કેમ જરૂરી છે |
|---|---|---|
| તારીખ અને સમય | તમે ક્યારે એન્ટ્રી લીધી | દિવસ અને કલાકની એવી પેટર્ન બતાવે છે, જે તમે અનુભવી નથી શકતા |
| ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ | તમે શેમાં ટ્રેડ કર્યો | તમારો આગવો ફાયદો (edge) ખરેખર ક્યાં છે તે બતાવે છે |
| એન્ટ્રીનું કારણ | એક વાક્ય, ક્લિક કરતાં પહેલાં લખેલું | અસ્પષ્ટ વાક્ય જ સંકેત છે. તેનો અર્થ એ કે કોઈ સેટઅપ નહોતો |
| યોજેલી એક્ઝિટ | ટાર્ગેટ, અને એ લેવલ જે તમને ખોટા સાબિત કરે | આશાને એવી વસ્તુમાં ફેરવે છે જેની ચકાસણી થઈ શકે |
| વાસ્તવિક એક્ઝિટ | તમે ખરેખર ક્યાં બહાર નીકળ્યા | આ લાઇન અને ઉપરની લાઇન વચ્ચેનું અંતર એ જ તમારી શિસ્ત છે |
| જોખમ % | એકાઉન્ટના કેટલા ટકા દાવ પર છે | નુકસાન પછી ધીમે ધીમે વધતી સાઇઝ પકડી પાડે છે |
| યોજના મુજબ (હા/ના) | ફક્ત હા કે ના | આખા પાના પરની સૌથી ઉપયોગી કૉલમ |
| મૂડ | બે-ત્રણ શબ્દ | કંટાળો, ઉતાવળ, ખાતરી, ચીડ. પેટર્ન ઝડપથી દેખાવા લાગે છે |
ધ્યાન આપો કે યાદીમાં શું નથી. નફા માટે કોઈ કૉલમ નથી. તમે જેમાંથી શીખવા માગો છો તે નફો નથી, અને નફાની કૉલમ ચૂપચાપ જર્નલને એવા સ્કોરબોર્ડમાં ફેરવી દે છે, જેનાથી ખરાબ અઠવાડિયામાં તમે દૂર ભાગવા લાગશો.
ભરેલી લાઇન કેવી દેખાય છે
જર્નલનાં વર્ણનો સાથે સહમત થવું સહેલું છે, પણ તેની નકલ કરવી મુશ્કેલ. અહીં લાઇનનાં બે વાસ્તવિક સ્વરૂપ છે, બાજુ-બાજુમાં. એ જ ટ્રેડર, એ જ અઠવાડિયું.
| કૉલમ | રાખવા જેવી લાઇન | કંઈ ન શીખવતી લાઇન |
|---|---|---|
| એન્ટ્રીનું કારણ | “લેવલ બે વાર ટક્યા પછી EMA 20 સુધી પુલબેક, લેવલની ઉપર પાછા આવતાં એન્ટ્રી” | “સારું લાગતું હતું” |
| યોજેલી એક્ઝિટ | “ટાર્ગેટ – અગાઉનો હાઈ, 1.0820 નીચે જાય તો મારો અંદાજ ખોટો” | “જોઈએ શું થાય છે” |
| વાસ્તવિક એક્ઝિટ | “ટાર્ગેટ પૂરો થયો” | “બંધ કરી દીધો, ગભરાટ થવા લાગ્યો હતો” |
| જોખમ % | 1% | “સામાન્ય સાઇઝ” |
| યોજના મુજબ (હા/ના) | હા | ના |
| મૂડ | શાંત, થોડો કંટાળો | પૂરી ખાતરી, ઉતાવળમાં |
જમણી બાજુની કૉલમ મજાક નથી. પહેલા અઠવાડિયામાં મોટા ભાગની જર્નલ આવી જ દેખાય છે. તેમાં કંઈ પણ ચકાસી શકાતું નથી. “સારું લાગતું હતું”ને તમે એક મહિના પછી ચકાસી શકતા નથી, “સામાન્ય સાઇઝ”ને ગણી શકતા નથી, અને આવી લાઇનોવાળો એક મહિનો તમને ગોઠવવા માટે કંઈ જ નથી આપતો.
કોઈ પણ ખાનાની કસોટી સરળ છે: શું બીજું કોઈ તેને વાંચીને કહી શકે કે તમે ખોટા હતા? “લેવલ બે વાર ટક્યા પછી EMA 20 સુધી પુલબેક” ચકાસી શકાય છે. “સારું લાગતું હતું” નહીં.
દરેક ટ્રેડ પર બે-ત્રણ મિનિટ. બસ, આટલી જ કિંમત. અને એન્ટ્રીની કૉલમ ઝડપથી ભરાવા લાગે છે, જ્યારે તમે જોશો કે જે ટ્રેડ લખવા મુશ્કેલ હોય છે, તે સામાન્ય રીતે લેવા જેવા જ નથી હોતા.
ટેમ્પ્લેટ લઈ લો
અહીં એ જ આઠ કૉલમ એક સ્પ્રેડશીટ તરીકે છે, જે તમે ખોલીને તરત વાપરી શકો. તે મફત છે અને તમારી પાસેથી કંઈ માગતી નથી.
મફત ટ્રેડિંગ જર્નલ ટેમ્પ્લેટ
નીચેની આઠ કૉલમવાળી એક સ્પ્રેડશીટ ફાઇલ, બીજું કંઈ નહીં. કોઈ ઈમેલ નહીં, કોઈ સાઇનઅપ નહીં, કોઈ એકાઉન્ટ નહીં. તે Excel, Numbers, Google Sheets કે LibreOfficeમાં ખૂલે છે.
ફાઇલ તમારા બ્રાઉઝરમાં જ બને છે. ક્યાંય કંઈ મોકલાતું નથી અને કંઈ નોંધાતું નથી.
જો તમને કાગળ વાપરવો ગમે, તો કાગળ વાપરો. સમસ્યા ક્યારેય માધ્યમની નહોતી.
જે કૉલમ બધા છોડી દે છે
આઠમાંથી જે કૉલમ સૌથી વધુ ફરક પાડે છે, તે સૌથી સાદી છે: તમે તમારા પોતાના પ્લાનનું પાલન કર્યું કે નહીં, હા કે ના.
તે બે સાવ અલગ સમસ્યાઓને જુદી પાડે છે, જે અંદરથી એકસરખી દેખાય છે.
- તમે પ્લાનનું પાલન કર્યું અને નુકસાન થયું. તો તપાસવાની વસ્તુ સ્ટ્રેટેજી છે. તમારું અમલીકરણ બરાબર હતું.
- તમે પ્લાનનું પાલન ન કર્યું અને નુકસાન થયું. તો સ્ટ્રેટેજીની ક્યારેય કસોટી જ નથી થઈ, અને તેને બદલવાથી તમને કંઈ જાણવા નહીં મળે.
- તમે પ્લાનનું પાલન ન કર્યું અને નફો થયો. આ ખતરનાક લાઇન છે. તે કોઈ પણ નુકસાન કરતાં વધુ જોરથી ખોટો પાઠ શીખવે છે, અને આ કૉલમ વિના તમને ક્યારેય ખબર નહીં પડે કે આવું થયું હતું.
પોતાની સ્ટ્રેટેજી નકામી છે એવું માનનારા મોટા ભાગના ટ્રેડરે ખરેખર ક્યારેય તેને અમલમાં મૂકી જ નથી હોતી. હા/નાની કૉલમ આ વાત એક વર્ષમાં નહીં, એક બપોરમાં શોધી કાઢે છે.
તેની સમીક્ષા કેવી રીતે કરવી
જર્નલ લખવી એ અડધું કામ છે. જે અડધું કામ લોકો છોડી દે છે તે છે તેને ફરી વાંચવી, અને તેમાં તેમની ધારણા કરતાં ઓછો સમય લાગે છે.
| ક્યારે | કેટલો સમય | તમે શું શોધો છો |
|---|---|---|
| દિવસના છેલ્લા ટ્રેડ પછી | પાંચ મિનિટ | મૂડ યાદ હોય ત્યાં સુધીમાં ખાલી જગ્યાઓ ભરી દો |
| અઠવાડિયે એક વાર | વીસ મિનિટ | “ના”વાળી લાઇનો ગણો. સાઇઝ ક્યાં બદલાઈ તે જુઓ |
| મહિને એક વાર | એક કલાક | દિવસ, કલાક, ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ અને સેટઅપ પ્રમાણે ગોઠવો. ગણો, વાંચો નહીં |
મારા જેવાં તારણો માસિક સમીક્ષામાંથી જ મળે છે, અને તે ત્યારે જ કામ કરે છે જ્યારે ગોઠવવા માટે પૂરતી લાઇનો હોય. સામાન્ય રીતે એ ત્રીસથી પચાસ ટ્રેડ વચ્ચે હોય છે: કેટલાક લોકો માટે થોડાં અઠવાડિયાં, બીજાઓ માટે થોડા મહિના.
વીસ લાઇનો તમને શું કહેશે
તમારે એક વર્ષના ડેટાની જરૂર નથી. મોટા ભાગની વાતો જોવા માટે વીસ પ્રામાણિક લાઇનો પૂરતી છે.
| તમને શું દેખાય છે | સામાન્ય રીતે તેનો અર્થ શું છે |
|---|---|
| જોખમની કૉલમ ઉપર-નીચે થાય છે | સાઇઝ નિયમથી નહીં, લાગણીથી નક્કી થાય છે |
| નુકસાનવાળી લાઇન પછી તરત જોખમ ઊછળે છે | રિવેન્જ ટ્રેડિંગ, એ વખતે તમે તેને ગમે તે નામ આપ્યું હોય |
| ઘણી લાઇનોમાં “એન્ટ્રીનું કારણ” અસ્પષ્ટ છે | એ સેટઅપ નહોતા. એ કંટાળો કે જરૂરિયાત હતી |
| વાસ્તવિક એક્ઝિટ વારંવાર યોજેલી એક્ઝિટથી અલગ પડે છે | ટ્રેડની વચ્ચે જ પ્લાન છોડી દેવાય છે |
| નુકસાન એક દિવસ કે એક કલાકમાં ભેગાં થાય છે | થાક, અથવા એવું સેશન જે તમારી સ્ટ્રેટેજીને અનુકૂળ નથી |
| ધારણા કરતાં વધુ લાઇનો | વધુ પડતું ટ્રેડિંગ (overtrading). લગભગ દરેક જણ અડધી જ ગણતરી કરે છે |
વીસ ટ્રેડમાં આમાંથી બે કે વધુ દેખાય, તો એ પેટર્ન છે, ખરાબ અઠવાડિયું નહીં. પહેલી બે વિશે વધુ માહિતી રિવેન્જ ટ્રેડિંગ કેવી રીતે રોકવું અને ટ્રેડિંગમાં જોખમ વ્યવસ્થાપન પાઠમાં છે.
શું તમને ખરેખર સૉફ્ટવેરની જરૂર છે?
આ સવાલ માટે સર્ચમાં ઉપર આવતો દરેક લેખ જર્નલિંગ ઍપ વેચતી કંપનીએ પ્રકાશિત કર્યો હોય છે, એટલે સીધા જવાબ ભાગ્યે જ મળે છે. અહીં એક છે.
સ્પ્રેડશીટ પૂરતી છે, જો તમે દિવસમાં આશરે દસથી ઓછા ટ્રેડ કરતા હો, જો તમે આઠ ખાનાં ટાઇપ કરવા તૈયાર હો, અને જો તમારો હેતુ તમારા પોતાના વર્તનને સમજવાનો હોય. આ વાંચનારા મોટા ભાગના લોકો આમાં આવી જાય છે, અને દરેકે શરૂઆત અહીંથી જ કરવી જોઈએ.
સૉફ્ટવેર તેની કિંમત વસૂલ કરવા લાગે છે જ્યારે ટાઇપિંગ પોતે જ જર્નલ બંધ કરવાનું કારણ બની જાય. જો તમે સ્કૅલ્પિંગ કરતા હો, અથવા એક સેશનમાં ત્રીસ ટ્રેડ લેતા હો, તો હાથથી એન્ટ્રી ટકશે નહીં, અને તમારા બ્રોકર પાસેથી ડેટા ઇમ્પોર્ટ કરતી ઍપ માટે પૈસા ચૂકવવા યોગ્ય છે. જો તમે હાથથી સ્ક્રીનશૉટ સેવ કર્યા વિના દરેક લાઇન સાથે ચાર્ટ જોડવા માગતા હો, તો પણ આ જ વાત લાગુ પડે છે.
સૉફ્ટવેર તમને પ્રામાણિક નહીં બનાવે. હા/નાની કૉલમ હજી પણ તમે જ ભરો છો, અને હજી પણ એ જ કૉલમ મહત્ત્વની છે.
સામાન્ય પ્રશ્નો
ટ્રેડિંગ જર્નલ કેવી રીતે બનાવવી?
એક સ્પ્રેડશીટ ખોલો, ઉપરની આઠ કૉલમ બનાવો, અને પછીનો ટ્રેડ લેતાં પહેલાં પહેલી લાઇન ભરો. બસ, આટલી જ તૈયારી. જો તમે હેડર ટાઇપ કરવા ન માગતા હો, તો ઉપરનું ટેમ્પ્લેટ એ જ વસ્તુ છે.
શું દરેક ટ્રેડનો સ્ક્રીનશૉટ લેવો જોઈએ?
શરૂઆતમાં નહીં. બીજા અઠવાડિયામાં જર્નલ બંધ થઈ જવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ સ્ક્રીનશૉટ છે, કારણ કે તે ત્રીસ સેકન્ડના કામને પાંચ મિનિટનું બનાવી દે છે. એક વાર આદત પાકી થઈ જાય, પછી ફક્ત એવા ટ્રેડ માટે સ્ક્રીનશૉટ ઉમેરો જેને તમે “ના” માર્ક કર્યા હોય, કારણ કે ફરી જોવા જેવા એ જ ટ્રેડ છે.
Excel, ઍપ કે નોટબુક?
જે તમે એક મહિના પછી પણ વાપરતા હશો તે. કાગળ આદતની બાબતમાં જીતે છે અને ગોઠવણીમાં હારે છે, અને ગોઠવણી ત્યારે જ મહત્ત્વની બને છે જ્યારે ગોઠવવા માટે પૂરતી લાઇનો હોય. કાગળથી શરૂઆત કરવી અને ત્રીસ ટ્રેડ પછી સ્પ્રેડશીટ પર જવું એ બિલકુલ સારો રસ્તો છે.
ફાયદો થવામાં કેટલો સમય લાગે છે?
શિસ્ત પર અસર તરત થાય છે, કારણ કે ક્લિક કરતાં પહેલાં “એન્ટ્રીનું કારણ” લખવાથી કેટલાક ટ્રેડ થતા જ નથી. પેટર્ન શોધવા માટે ત્રીસથી પચાસ લાઇનો જોઈએ. મારી જર્નલને એવું કંઈક બતાવવામાં, જેના પર હું અમલ કરી શકું, બે-એક મહિના લાગ્યા, અને પછી તેણે એવું કંઈક બતાવ્યું જેણે મારું અઠવાડિયું બદલી નાખ્યું.
ટૂંકમાં
આઠ કૉલમ. કારણ ક્લિક કરતાં પહેલાં લખો, પછી નહીં. હા કે ના પ્રામાણિકપણે લખો. અઠવાડિયે એક વાર ફરી વાંચો અને મહિને એક વાર ગણતરી કરો.
જર્નલ કોઈ કાગળિયું કામ નથી. એ એકમાત્ર જગ્યા છે જ્યાં તમારા ટ્રેડિંગનું વર્ણન તમારી પોતાની યાદશક્તિ સિવાય બીજું કંઈક કરે છે, અને તમારી યાદશક્તિ તમારો પક્ષ એવી રીતે લે છે, જે તમને મદદ નથી કરતી.