Savdo kundaligi – natijaning emas, qarorning qaydi. Foyda va zarar allaqachon hisob koʻchirmangizda bor va u sizga deyarli hech narsa aytmaydi. Koʻchirma aytib bera olmaydigan narsa – nega kirganingiz, nima qilishni rejalaganingiz va buni haqiqatan qilganmisiz-yoʻqmi.
Hammasi sakkizta ustunga sigʻadi. Boshlash uchun daftar yetarli. Sizga dastur kerak emas. Buning aksini aytadigan deyarli har bir maqolani dastur sotadigan kompaniya yozgan.
Xotiram hech qachon koʻrsatmagan, kundaligim esa koʻrsatgan narsa
Men har doim oʻz xatolarimni eslab qolaman, deb ishonardim. Kundalik yuritish buning aksini koʻrsatdi.
Nihoyat maʼlumotlarni koʻrib chiqqanimda, zararlar juma oqshomlarida toʻplangan ekan – charchagan va oʻz qoidalarimni sezmasdan buzgan paytlarimda. Buni qattiq oʻylash bilan hech qachon topa olmasdim. Xotira hafta kunlari boʻyicha saralamaydi va siz oʻylashni istamaydigan bitimlarni jimgina tushirib qoldiradi.
Oʻsha qaydlar teskari yoʻnalishda ham foydali narsani koʻrsatdi. Mening Schaff Trend Cycle va MACD kombinatsiyam baʼzi savdo sessiyalarida boshqalariga qaraganda ancha yaxshi ishlagan. Buni his qilib boʻlmaydi. Uni faqat sanash mumkin.
Endi kundaliksiz bitim ochmayman. U menda bor eng halol koʻzgu.
Undan kelib chiqqan yechim yangi indikator emas edi. U juma oqshomlari savdo qilmaslik edi. Bunday javobni faqat qayd bera oladi.
Ishni bajaradigan sakkizta ustun
Bundan koʻp boʻlsa, ikkinchi haftadayoq toʻldirishni tashlaysiz. Bundan kam boʻlsa, u savollarga javob bera olmaydi.
| Ustun | Unga nima yoziladi | Nega u kerak |
|---|---|---|
| Sana va vaqt | Qachon kirganingiz | Siz his qila olmaydigan kun va soat qonuniyatlarini koʻrsatadi |
| Instrument | Nima bilan savdo qilganingiz | Ustunligingiz (edge) aslida qayerda ekanini koʻrsatadi |
| Kirish sababi | Bitta gap, tugmani bosishdan oldin yoziladi | Mavhum gap – ogohlantiruvchi belgi. Demak, setap boʻlmagan |
| Rejalashtirilgan chiqish | Maqsad va notoʻgʻri ekaningizni isbotlaydigan daraja | Umidni sinab koʻrsa boʻladigan narsaga aylantiradi |
| Haqiqiy chiqish | Aslida qayerda chiqqaningiz | Bu qator bilan yuqoridagi qator orasidagi farq – sizning intizomingiz |
| Risk % | Xavf ostidagi hisob foizi | Zarardan keyin hajmning sekin-asta oshib borishini ushlab qoladi |
| Rejaga muvofiq (H/Y) | Faqat H yoki Y | Sahifadagi eng foydali ustun |
| Kayfiyat | Ikki-uch soʻz | Zerikkan, shoshgan, ishonchli, gʻashi kelgan. Qonuniyatlar tez koʻrinadi |
Roʻyxatda nima yoʻqligiga eʼtibor bering. Foyda uchun ustun yoʻq. Siz foydadan saboq olmoqchi emassiz, foyda ustuni esa kundalikni sezdirmasdan natijalar tablosiga aylantiradi va yomon haftalarda undan qochadigan boʻlib qolasiz.
Toʻldirilgan qator qanday koʻrinadi
Kundaliklar tavsifiga qoʻshilish oson, ularni takrorlash esa qiyin. Mana, yonma-yon ikki xil haqiqiy qator. Oʻsha treyder, oʻsha hafta.
| Ustun | Foydali qator | Hech narsa oʻrgatmaydigan qator |
|---|---|---|
| Kirish sababi | «Daraja ikki marta ushlab qolgach, EMA 20 gacha orqaga qaytish, narx darajani qayta egallaganda kirish» | «Yaxshi koʻrindi» |
| Rejalashtirilgan chiqish | «Maqsad oldingi choʻqqida, 1,0820-dan pastda bekor» | «Qani, koʻramiz-chi» |
| Haqiqiy chiqish | «Maqsadga erishildi» | «Yopdim, asabim buzila boshlagandi» |
| Risk % | 1 | «oddiy hajm» |
| Rejaga muvofiq (H/Y) | H | Y |
| Kayfiyat | xotirjam, biroz zerikarli | ishonchli, shoshib turgan |
Oʻng tomondagi ustun hazil emas. Aksariyat kundaliklar birinchi haftada aynan shunday koʻrinadi. Undagi hech narsani tekshirib boʻlmaydi. «Yaxshi koʻrindi»ni bir oydan keyin sinab boʻlmaydi, «oddiy hajm»ni sanab boʻlmaydi, bunday qatorlardan iborat bir oylik kundalik esa saralash uchun hech narsa bermaydi.
Har qanday katak uchun sinov oddiy: boshqa birov uni oʻqib, siz xato qilgansiz, deya oladimi? «Daraja ikki marta ushlab qolgach, EMA 20 gacha orqaga qaytish»ni tekshirish mumkin. «Yaxshi koʻrindi»ni – yoʻq.
Har bir bitimga ikki-uch daqiqa. Butun narxi shu. «Kirish sababi» ustunini toʻldirish esa yozish qiyin boʻlgan bitimlar odatda ochishga arzimaydigan bitimlar ekanini payqaganingizdan keyin tezlashadi.
Shablonni oling
Mana, oʻsha sakkizta ustun – ochib, darhol foydalanishni boshlashingiz mumkin boʻlgan jadval koʻrinishida. U bepul va sizdan hech narsa soʻramaydi.
Bepul savdo kundaligi shabloni
Quyidagi sakkizta ustundan iborat jadval fayli, boshqa hech narsa yoʻq. Elektron pochta, roʻyxatdan oʻtish, akkaunt kerak emas. U Excel, Numbers, Google Sheets yoki LibreOffice dasturlarida ochiladi.
Fayl brauzeringizning oʻzida yaratiladi. Hech narsa hech qayerga yuborilmaydi va hech narsa qayd etilmaydi.
Agar qogʻozni afzal koʻrsangiz, qogʻozdan foydalaning. Muammo hech qachon vositada boʻlmagan.
Hamma tushirib qoldiradigan ustun
Sakkiztadan eng koʻp narsani oʻzgartiradigani eng oddiysi: «Rejaga muvofiq (H/Y)» – oʻz rejangizga amal qildingizmi, ha yoki yoʻq.
U ichkaridan qaraganda bir xil koʻrinadigan ikki butunlay boshqa muammoni bir-biridan ajratadi.
- Rejaga amal qildingiz va zarar koʻrdingiz. Unda tekshirish kerak boʻlgan narsa – strategiya. Ijroingiz joyida edi.
- Rejaga amal qilmadingiz va zarar koʻrdingiz. Unda strategiya hech qachon sinovdan oʻtmagan va uni oʻzgartirish sizga hech narsani koʻrsatmaydi.
- Rejaga amal qilmadingiz va foyda koʻrdingiz. Bu – xavfli qator. U notoʻgʻri saboqni har qanday zarardan balandroq ovozda oʻrgatadi va bu ustunsiz buning sodir boʻlganini hech qachon payqamaysiz.
Strategiyasi ishlamaydi deb hisoblaydigan treyderlarning aksariyati uni hech qachon amalda sinab koʻrmagan. «Rejaga muvofiq (H/Y)» ustuni buni bir yilda emas, bir necha soatda aniqlab beradi.
Uni qanday tahlil qilish kerak
Kundalikni yozish – ishning yarmi. Odamlar tashlab ketadigan yarmi – uni qayta oʻqish, bu esa ular kutganidan kamroq vaqt oladi.
| Qachon | Qancha vaqt | Nimani qidirasiz |
|---|---|---|
| Kunning oxirgi bitimidan keyin | Besh daqiqa | Kayfiyatni hali eslab turganingizda boʻshliqlarni toʻldiring |
| Haftada bir marta | Yigirma daqiqa | Y qatorlarini sanang. Hajm qayerda oʻzgarganiga qarang |
| Oyda bir marta | Bir soat | Kun, soat, instrument va setap boʻyicha saralang. Oʻqimang, sanang |
Menikiga oʻxshash topilmalar aynan oylik tahlildan chiqadi va u saralash uchun yetarlicha qator toʻplanganidan keyingina ishlaydi. Bu odatda oʻttizdan ellikkacha bitim: baʼzilar uchun bir necha hafta, boshqalar uchun bir necha oy.
Yigirmata qator sizga nimani aytib beradi
Sizga bir yillik maʼlumot kerak emas. Koʻp narsani koʻrish uchun yigirmata halol qator yetarli.
| Nimani payqaysiz | Bu odatda nimani anglatadi |
|---|---|
| «Risk %» ustuni oʻzgarib turadi | Hajm qoida boʻyicha emas, hissiyotga qarab tanlanadi |
| Zararli qatordan keyin risk keskin oshadi | Oʻsha paytda uni qanday atagan boʻlsangiz ham, bu alam ustida savdo |
| Bir nechta qatorda «Kirish sababi» mavhum | Bular setap emas edi. Bu zerikish yoki ehtiyoj edi |
| «Haqiqiy chiqish» doimo «Rejalashtirilgan chiqish»dan farq qiladi | Reja bitim oʻrtasida tashlab ketilyapti |
| Zararlar bitta kun yoki bitta soatda toʻplanadi | Charchoq yoki strategiyangizga mos kelmaydigan savdo sessiyasi |
| Qatorlar kutganingizdan koʻp | Haddan ortiq savdo (overtrading). Deyarli hamma bitimlar sonini ikki barobar kam hisoblaydi |
Yigirmata bitimda bulardan ikkitasi yoki koʻprogʻi – yomon hafta emas, qonuniyat. Birinchi ikkitasi haqida batafsil alam ustida savdoni qanday toʻxtatish va treydingda risklarni boshqarish darslarida yozilgan.
Sizga haqiqatan dastur kerakmi?
Bu savol boʻyicha qidiruvda yuqorida turgan har bir maqolani kundalik ilovasini sotadigan kompaniya chop etgan, shuning uchun toʻgʻridan-toʻgʻri javoblar kam uchraydi. Mana, ulardan biri.
Jadval yetarli, agar kuniga taxminan oʻntadan kam bitim ochsangiz, sakkizta maydonni qoʻlda yozishga tayyor boʻlsangiz va maqsadingiz oʻz xatti-harakatingizni tushunish boʻlsa. Buni oʻqiyotganlarning aksariyati shu toifaga kiradi va hamma aynan shundan boshlashi kerak.
Dastur oʻz narxini oqlay boshlaydi, qachonki yozishning oʻzi toʻxtashingizga sabab boʻlib qolsa. Agar skalping qilsangiz yoki bir sessiyada oʻttizta bitim ochsangiz, qoʻlda kiritish uzoqqa bormaydi va maʼlumotlarni brokeringizdan import qiladigan ilova uchun pul toʻlashga arziydi. Agar skrinshotlarni qoʻlda saqlamasdan har bir qatorga grafik biriktirilishini istasangiz ham shunday.
Dastur qila olmaydigan narsa – sizni halol qilish. «Rejaga muvofiq (H/Y)» ustunini baribir siz toʻldirasiz va baribir aynan shu ustun muhim.
Koʻp beriladigan savollar
Savdo kundaligini qanday yaratish mumkin?
Jadval faylini oching, yuqoridagi sakkizta ustunni yarating va keyingi bitimingizni ochishdan oldin birinchi qatorni toʻldiring. Butun sozlash shu. Agar sarlavhalarni qoʻlda yozishni istamasangiz, yuqoridagi shablon aynan shu narsa.
Har bir bitimning skrinshotini olishim kerakmi?
Boshida – yoʻq. Skrinshotlar kundalik ikkinchi haftada tashlab qoʻyilishining eng keng tarqalgan sababi, chunki ular oʻttiz soniyalik ishni besh daqiqalik ishga aylantiradi. Odat mustahkamlangach, skrinshotni faqat Y deb belgilagan bitimlaringizga qoʻshing, chunki aynan ularni qayta koʻrib chiqishga arziydi.
Excel, ilova yoki daftar?
Qaysi birini bir oydan keyin ham ishlatayotgan boʻlsangiz, oʻshasi. Qogʻoz odat boʻyicha yutadi, saralash boʻyicha esa yutqazadi – bu esa faqat saralash uchun yetarlicha qator toʻplanganda muhim boʻladi. Qogʻozdan boshlab, oʻttizta bitimdan keyin jadvalga oʻtish – mutlaqo yaxshi yoʻl.
Qancha vaqtdan keyin foydasi tegadi?
Intizomga taʼsiri darhol seziladi, chunki tugmani bosishdan oldin «Kirish sababi»ni yozish baʼzi bitimlarning umuman ochilmasligiga olib keladi. Qonuniyatlarni topish uchun oʻttizdan ellikkacha qator kerak. Mening kundaligim amal qilsa boʻladigan biror narsa berishi uchun bir-ikki oy kerak boʻldi, keyin esa u haftamni oʻzgartirib yuborgan narsani berdi.
Qisqacha
Sakkizta ustun. Sababni tugmani bosgandan keyin emas, oldin yozing. H yoki Y deb halol belgilang. Haftada bir marta qayta oʻqing, oyda bir marta sanang.
Kundalik – ortiqcha qogʻozbozlik emas. Bu savdongiz oʻz xotirangizdan boshqa narsa tomonidan tasvirlanadigan yagona joy, xotirangiz esa sizga yordam bermaydigan tarzda sizning tarafingizda turadi.