როგორ ვივაჭროთ ბაზრის ციკლებში (და რატომ ტყუის დიაგრამა)

ეს დიაგრამა გინახავთ. გლუვი ტალღა ოთხი წარწერიანი ეტაპით და ისრებით, რომლებიც ზუსტად გიჩვენებთ, სად იყიდოთ და სად გაყიდოთ. ის ამ თემაზე დაწერილ ყველა სტატიაშია და ტრეიდინგის სწავლებაში ყველაზე შეცდომაში შემყვანი სურათია.

არა იმიტომ, რომ ეტაპები არასწორია. ისინი რეალურია. დიაგრამა შეცდომაში გვიყვანს იმიტომ, რომ ის დახაზულია გრაფიკზე, სადაც შემობრუნებები უკვე მოხდა, ეს კი ერთადერთი მომენტია, როცა ისინი აშკარაა.

ოთხი ეტაპი მოკლედ

ამ ტერმინების ცოდნა ღირს, ამიტომ აი ისინი, ოღონდ ისრების გარეშე.

ეტაპი	რას აკეთებს ფასი	როგორ აღიქმება იმ მომენტში
დაგროვება	გვერდითი მოძრაობა ხანგრძლივი კლების შემდეგ	მოსაწყენია. არაფერი მუშაობს. ადამიანების უმეტესობამ ყურება უკვე შეწყვიტა
ზრდა	უფრო მაღალი მაქსიმუმები და უფრო მაღალი მინიმუმები	უკან მოხედვისას აშკარაა. იმ მომენტში კიდევ ერთ წარუმატებელ ასხლეტას ჰგავს
განაწილება	გვერდითი მოძრაობა ხანგრძლივი აღმავლობის შემდეგ, უფრო მკვეთრი რხევებით	პაუზას ჰგავს ზემოთ მომდევნო ნახტომამდე. სწორედ ამაშია მისი ძალა
ვარდნა	უფრო დაბალი მაქსიმუმები და უფრო დაბალი მინიმუმები	ყიდვის შესაძლებლობას ჰგავს, ისევ და ისევ

შეხედეთ მესამე სვეტს. ყოველი ეტაპი წინა ეტაპის გაგრძელებად აღიქმება და სწორედ ამიტომ ვერ ამჩნევთ ცვლილებას, სანამ მის შიგნით იმყოფებით.

რატომ ტყუის დიაგრამა

აიღეთ ციკლის ნებისმიერი სახელმძღვანელოსეული სურათი და მარჯვენა ნახევარი დაფარეთ. რაც დარჩება, გაურკვეველია. ჩავარდნა, რომელსაც დიაგრამაზე „ვარდნის დასაწყისი“ აწერია, ზუსტად ჰგავს იმ თორმეტ უკუსვლას (pullback), რომლებიც ზრდის ეტაპზე მანამდე მოხდა და რომელთა შემდეგაც ფასი ახალ მაქსიმუმებზე ავიდა.

ეს პრობლემა მთელ ტექნიკურ ანალიზს გასდევს. ფიგურას იმის მიხედვით განსაზღვრავენ, როგორ დასრულდა. ფიგურა „თავი და მხრები“ მხოლოდ მაშინ ხდება „თავი და მხრები“, როცა კისრის ხაზი გაირღვევა. მანამდე ეს მხოლოდ გრაფიკია. ციკლის პიკი მხოლოდ მაშინ ხდება პიკი, როცა ბაზარი ახალ მაქსიმუმებს აღარ აღწევს, ამას კი მისი შეჩერებიდან გარკვეული ხნის შემდეგ იგებთ.

ასე რომ, სიმართლე ასეთია. ეტაპები სასარგებლოა იმის აღსაწერად, რაც მოხდა. იმის საწინასწარმეტყველოდ, რაც შემდეგ მოხდება, ისინი ცუდი ინსტრუმენტია. ვინც დიაგრამას შესვლის ისრებით გიჩვენებთ, სინამდვილეში წარსულს გიჩვენებთ, დახაზულს მაშინ, როცა ყველაფერი უკვე ცნობილი იყო.

შემობრუნება, რომელიც უკუსვლა აღმოჩნდა

ერთხელ უკუსვლა მთელი ტრენდის პიკად მივიჩნიე. ფასი იმდენად მკვეთრად დაეცა, რომ რაღაცის დასასრულს ჰგავდა, ამიტომ საპირისპირო მიმართულებით დავიწყე პოზიციების გახსნა: დარწმუნებული ვიყავი, რომ დიდ ვარდნაში ადრე შევდიოდი და არა პატარაში – გვიან.

ეს ძლიერი აღმავალი ტრენდის შიგნით კორექცია იყო, რომელმაც ჩემი პოზიციები მთლიანად გაანადგურა.

ყველაზე უსიამოვნო ის არის, რომ იმ მომენტში ჩემს ეკრანზე არაფერი მიანიშნებდა, რომ ეს უკუსვლა იყო და არა შემობრუნება. სანამ ხდება, ისინი ერთმანეთისგან არაფრით განსხვავდება. ერთი კვირის შემდეგ მათგან მხოლოდ ერთი ისევ გრძელდება.

ამ ამბიდან გამოვიტანე წესი, რომელსაც დღემდე ვიყენებ. სანამ სტრუქტურა არ დაირღვევა იმაზე უფრო მაღალ ტაიმფრეიმზე, რომელზეც ვვაჭრობ, ტრენდი, რომელიც მოქმედებდა, ისევ მოქმედებს, და ჩემი აზრი იმის შესახებ, თუ სად არის ახლა ციკლი, ამას ვერ ცვლის.

რისი დანახვა შეგიძლიათ რეალურ დროში

თუ ეტაპის წინასწარმეტყველებაზე უარს იტყვით, ხელცარიელი არ დარჩებით. მიმდინარე პირობებში ზოგი რამ შეგიძლიათ დაინახოთ და არა გამოიცნოთ, ეს კი უფრო სასარგებლოა.

რას ხედავთ ახლა	რაზე მიუთითებს	რას არ გეუბნებათ
უფრო მაღალი მაქსიმუმები და უფრო მაღალი მინიმუმები	ტრენდი ამჟამად აღმავალია	გაგრძელდება თუ არა ის ხვალ
ფასი დიაპაზონში მოძრაობს	ბაზარი ამჟამად დიაპაზონშია	რომელი მიმართულებით გაარღვევს მას, ან როდის
ვოლატილობა იზრდება	მოძრაობები უფრო დიდია და სტოპ-ლოსიც უფრო შორს უნდა იყოს	ამ მოძრაობების მიმართულება
ვოლატილობა მცირდება	დიაპაზონები უფრო ვიწროა. გარღვევის სტრატეგიები უფრო ხშირად ჩაიშლება	რომ დიდი მოძრაობა მალე მოვა. სიმშვიდე შეიძლება დიდხანს გაგრძელდეს
მოცულობა იზრდება ახალი მაქსიმუმებისკენ მოძრაობისას	მყიდველები მოძრაობას მხარს უჭერენ	რომ ის არ შემობრუნდება
ახალი მაქსიმუმები კლებადი მოცულობით	ამ ფასებში ნაკლები მყიდველია	რომ პიკი უკვე დადგა. ეს შეიძლება თვეობით გაგრძელდეს

ყველა სტრიქონს აქვს მესამე სვეტი და სწორედ ესაა მთავარი. ეს ყველაფერი აწმყოს აღწერს. არცერთი მათგანი არაფერს წინასწარმეტყველებს. ის ნიშნები კი, რომლებსაც ყველაზე ხშირად სიგნალებად ასაღებენ, მაგალითად მოცულობის კლება მაქსიმუმებთან, შეიძლება იმაზე ბევრად დიდხანს გაგრძელდეს, ვიდრე რომელიმე ანგარიში ლოდინს გაუძლებს.

სტრატეგია მოარგეთ, ეტაპს ნუ წინასწარმეტყველებთ

აი პრაქტიკული ვერსია. იმის ნაცვლად, რომ იკითხოთ, რომელ ეტაპზე ვართ, იკითხეთ, რა პირობებია ახლა და ერგება თუ არა მათ თქვენი სტრატეგია.

მიმდინარე პირობები	როგორც წესი, მუშაობს	როგორც წესი, არ მუშაობს
მკაფიო ტრენდი, მზარდი დიაპაზონები	ტრენდის მიყოლა, პოზიციის შენარჩუნება უფრო დიდი მიზნებისთვის, შესვლა უკუსვლებზე	მოძრაობის საწინააღმდეგოდ ვაჭრობა, საშუალოსკენ დაბრუნებაზე გათვლილი ახლო მიზნები
ფასი დიაპაზონშია, ვოლატილობა მცირდება	დიაპაზონის საზღვრებიდან საპირისპირო მიმართულებით ვაჭრობა, უფრო მცირე მიზნები	შესვლა გარღვევაზე. გარღვევების უმეტესობა მაშინვე უკან ბრუნდება
ქაოსური მოძრაობა, მკაფიო სტრუქტურის გარეშე	ვაჭრობისგან თავის შეკავება	ყველაფერი დანარჩენი

მესამე სტრიქონი ნამდვილი პასუხია და სწორედ მას ტოვებენ ხოლმე ყურადღების მიღმა. სტრატეგია, რომელიც ტრენდში მუშაობს, ქაოსურ ბაზარზე განუწყვეტლივ იზარალებს, და ეს ზარალი იმას არ ნიშნავს, რომ სტრატეგია გაფუჭდა. ეს ნიშნავს, რომ მას არასწორ პირობებში იყენებენ. ამიტომ თქვენს ჩანაწერებში შედეგებთან ერთად პირობებიც უნდა აღნიშნოთ. დაწვრილებით იმაზე, როგორ გაარჩიოთ ეს ორი რამ ერთმანეთისგან, წაიკითხეთ აქ: როგორ გაიგოთ, მუშაობს თუ არა თქვენი სტრატეგია.

რა არ არის ციკლი

• ციკლი კალენდარი არ არის. ეტაპებს ფიქსირებული ხანგრძლივობა არ აქვს. დაგროვებამ შეიძლება ორი კვირა გასტანოს ან ოთხი წელი, და ფიგურაში არაფერი გეუბნებათ, რომელი იქნება.
• ციკლი სიმეტრიული არ არის. დიაგრამაზე მოწესრიგებული ტალღა ხატვის ჩვევაა. რეალური ვარდნა, როგორც წესი, უფრო სწრაფი და ციცაბოა, ვიდრე მანამდე მომხდარი ზრდა.
• ციკლი ერთი არ არის. კვირის გრაფიკი და ხუთწუთიანი გრაფიკი შეიძლება ერთსა და იმავე დროს სხვადასხვა ეტაპზე იმყოფებოდეს, და ორივე სწორია.
• ციკლი განრიგით არ მეორდება. „კორექციის დრო დადგა“ დაკვირვება არ არის. ეს განცდაა, რომელსაც გრაფიკი აქვს მიმაგრებული.

ხშირად დასმული კითხვები

როგორ გავიგო, ბაზრის ციკლის რომელ ეტაპზე ვართ?

დარწმუნებით ვერ გაიგებთ. ვერც ის გაიგებს, ვინც დიაგრამას გიჩვენებთ და ზედ დღევანდელი დღე აქვს მონიშნული. შეგიძლიათ დაადგინოთ, ფასი ტრენდშია თუ დიაპაზონში, და ვოლატილობა იზრდება თუ მცირდება. ეს ნაკლებ კმაყოფილებას გაძლევთ, სამაგიეროდ ბევრად უფრო სასარგებლოა, რადგან მისი შემოწმება შეგიძლიათ.

რამდენ ხანს გრძელდება ბაზრის ციკლი?

სტანდარტული ხანგრძლივობა არ არსებობს. ნებისმიერი რიცხვი, რომელსაც გეტყვიან, იმ წარსული ციკლების საშუალოა, რომლებიც ამ საშუალოსგან ძალიან განსხვავდებოდა. ციკლი ფორმაა და არა ხანგრძლივობა.

შემიძლია ეტაპის დასადგენად ინდიკატორები გამოვიყენო?

ინდიკატორები წარსულ ფასებზე დაფუძნებული გამოთვლებია, ამიტომ მათაც იგივე პრობლემა აქვთ: ისინი ცვლილებას მას შემდეგ ადასტურებენ, რაც ის უკვე მოხდა. ეს უსარგებლო არ არის, დადასტურებას თავისი ღირებულება აქვს. მაგრამ ინდიკატორი, რომელიც პიკს ამოიცნობს, მას პიკის შემდეგ ამოიცნობს, ეს კი სულ სხვა პროდუქტია, ვიდრე ის, რასაც ჩვეულებრივ რეკლამას უწევენ.

ეს აქციების გარდა კრიპტოსა და ფორექსზეც ვრცელდება?

ოთხეტაპიანი აღწერა ყველგან გამოდგება, სადაც ბაზარია, და ყველგან არსებობს პრობლემაც, რომ შემობრუნებას მხოლოდ მოგვიანებით ვხედავთ. უფრო სწრაფ ბაზრებზე ეს პრობლემა კიდევ უფრო მწვავეა: იქ იგივე ფორმა ყველა ტაიმფრეიმზე ჩნდება და ადამიანებს აცდუნებს, რომ შემობრუნება დღეში რამდენჯერმე იწინასწარმეტყველონ.

მოკლედ

ოთხი ეტაპი წარსულის კარგი აღწერაა და მომავლის ცუდი პროგნოზი. რეალურ დროში უკუსვლა და კლების დასაწყისი ერთმანეთისგან არ განსხვავდება, და ეს შემთხვევითი არ არის.

შეწყვიტეთ ეტაპისთვის სახელის დარქმევის მცდელობა. აღწერეთ პირობები, რომლებსაც რეალურად ხედავთ, აირჩიეთ მათთვის შესაფერისი სტრატეგია და შეეგუეთ, რომ შემობრუნებას მხოლოდ მაშინ ამოიცნობთ, როცა მას შემდეგ გარკვეული დრო გავა. ასე ყველას ემართება. ვინც სხვა რამეს ამტკიცებს, გრაფიკის მარჯვენა ნახევარს გიჩვენებთ.