ट्रेडिंग जर्नल म्हणजे निकालाची नव्हे, तर निर्णयाची नोंद. नफा आणि तोटा तुमच्या खात्याच्या स्टेटमेंटमध्ये आधीच असतो, आणि तो तुम्हाला जवळजवळ काहीच सांगत नाही. स्टेटमेंट तुम्हाला हे सांगू शकत नाही की तुम्ही एंट्री का घेतली, तुम्ही काय करायचे ठरवले होते, आणि तुम्ही प्रत्यक्षात ते केले का.
हे सगळे आठ कॉलममध्ये बसते. सुरुवातीला एक वही पुरेशी आहे. तुम्हाला सॉफ्टवेअरची गरज नाही. याच्या उलट सांगणारा जवळजवळ प्रत्येक लेख सॉफ्टवेअर विकणाऱ्या कंपनीने लिहिलेला असतो.
माझ्या जर्नलने मला जे दाखवले, ते आठवणीने कधीच दाखवले नाही
मला नेहमी वाटायचे की माझ्या स्वतःच्या चुका मला आठवतात. जर्नल ठेवायला लागल्यावर मला उलटेच दिसले.
शेवटी जेव्हा मी डेटा घेऊन बसले, तेव्हा तोटे शुक्रवार संध्याकाळी एकवटलेले होते, जेव्हा मी थकलेली असायचे आणि लक्षातही न येता माझेच नियम मोडायचे. खूप विचार करून मला हे कधीच सापडले नसते. आठवण आठवड्याच्या वारानुसार वर्गीकरण करत नाही, आणि ज्या ट्रेड्सबद्दल विचार करणे तुम्हाला नकोसे वाटते, ते ती गुपचूप वगळून टाकते.
त्याच नोंदींनी दुसऱ्या दिशेनेही काहीतरी उपयुक्त दाखवले. माझे Schaff Trend Cycle आणि MACD चे संयोजन काही ट्रेडिंग सत्रांमध्ये इतरांपेक्षा कितीतरी चांगले काम करत होते. हे जाणवून कळत नाही. ते फक्त मोजून कळते.
आता मी जर्नलशिवाय एकही ट्रेड उघडत नाही. तो माझ्याकडचा सर्वात प्रामाणिक आरसा आहे.
यातून निघालेला उपाय नवा इंडिकेटर नव्हता. तो होता शुक्रवार संध्याकाळी ट्रेडिंग न करणे. अशा प्रकारचे उत्तर फक्त नोंदच तुम्हाला देऊ शकते.
खरे काम करणारे आठ कॉलम
यापेक्षा जास्त कॉलम असतील, तर दुसऱ्या आठवड्यापर्यंत तुम्ही ते भरणे थांबवाल. यापेक्षा कमी असतील, तर जर्नल प्रश्नांची उत्तरे देऊ शकणार नाही.
| कॉलम | त्यात काय लिहायचे | तो का महत्त्वाचा आहे |
|---|---|---|
| दिनांक आणि वेळ | तुम्ही एंट्री कधी घेतली | जे दिवस आणि तासांचे पॅटर्न जाणवत नाहीत, ते दाखवतो |
| इन्स्ट्रुमेंट | तुम्ही कशात ट्रेड केला | तुमची फायद्याची धार (edge) खरोखर कुठे आहे ते दाखवतो |
| एंट्रीचे कारण | एक वाक्य, क्लिक करण्याच्या आधी लिहिलेले | अस्पष्ट वाक्य हीच खूण आहे. त्याचा अर्थ सेटअप नव्हता |
| नियोजित एक्झिट | टार्गेट, आणि तुम्ही चुकीचे आहात हे सिद्ध करणारी लेव्हल | आशेला अशा गोष्टीत बदलतो, जिची चाचणी करता येते |
| प्रत्यक्ष एक्झिट | तुम्ही प्रत्यक्षात कुठे बाहेर पडलात | ही ओळ आणि वरची ओळ यांच्यातील अंतर म्हणजेच तुमची शिस्त |
| जोखीम % | खात्याचा किती टक्के भाग धोक्यात आहे | तोट्यानंतर हळूहळू वाढणारा साइझ पकडतो |
| योजनेनुसार (हो/नाही) | फक्त हो किंवा नाही | संपूर्ण पानावरील सर्वात उपयुक्त कॉलम |
| मनःस्थिती | दोन-तीन शब्द | कंटाळा, घाई, खात्री, चिडचिड. पॅटर्न पटकन दिसू लागतात |
या यादीत काय नाही, ते लक्षात घ्या. नफ्यासाठी कोणताही कॉलम नाही. तुम्ही ज्यातून शिकण्याचा प्रयत्न करत आहात, ती गोष्ट नफा नाही, आणि नफ्याचा कॉलम जर्नलला हळूच एका स्कोअरबोर्डमध्ये बदलतो, जो वाईट आठवड्यांत तुम्ही टाळू लागाल.
भरलेली ओळ कशी दिसते
जर्नलच्या वर्णनांशी सहमत होणे सोपे असते, पण त्यांची नक्कल करणे कठीण. इथे दोन खऱ्या प्रकारच्या ओळी शेजारी शेजारी आहेत. तोच ट्रेडर, तोच आठवडा.
| कॉलम | उपयोगी ओळ | काहीही न शिकवणारी ओळ |
|---|---|---|
| एंट्रीचे कारण | “लेव्हल दोनदा टिकल्यानंतर EMA २० पर्यंत पुलबॅक, लेव्हलच्या वर परत आल्यावर एंट्री” | “छान दिसत होते” |
| नियोजित एक्झिट | “टार्गेट – मागील उच्चांक, १.०८२० च्या खाली गेल्यास माझे चुकले” | “बघू काय होते ते” |
| प्रत्यक्ष एक्झिट | “टार्गेट गाठले” | “बंद केला, अस्वस्थ वाटू लागले होते” |
| जोखीम % | १% | “नेहमीचा साइझ” |
| योजनेनुसार (हो/नाही) | हो | नाही |
| मनःस्थिती | शांत, थोडी कंटाळलेली | पूर्ण खात्री, घाईत |
उजव्या बाजूचा कॉलम हा विनोद नाही. पहिल्या आठवड्यात बहुतेक जर्नल्स असेच दिसतात. त्यातले काहीही तपासता येत नाही. “छान दिसत होते” याची महिन्याभराने चाचणी घेता येत नाही, “नेहमीचा साइझ” मोजता येत नाही, आणि अशा ओळींचा एक महिना तुम्हाला वर्गीकरण करण्यासाठी काहीच देत नाही.
कोणत्याही सेलसाठी कसोटी सोपी आहे: दुसरे कोणी ते वाचून तुम्ही चुकलात असे म्हणू शकेल का? “लेव्हल दोनदा टिकल्यानंतर EMA २० पर्यंत पुलबॅक” हे तपासता येते. “छान दिसत होते” हे तपासता येत नाही.
प्रत्येक ट्रेडला दोन-तीन मिनिटे. एवढाच खर्च. आणि जे ट्रेड्स लिहायला कठीण जातात, ते सहसा घेण्यासारखे नसतातच, हे एकदा तुमच्या लक्षात आले की “एंट्रीचे कारण” कॉलम भरायला आणखी कमी वेळ लागू लागतो.
टेम्प्लेट घ्या
हेच आठ कॉलम एका स्प्रेडशीटच्या रूपात, जी तुम्ही उघडून लगेच वापरायला सुरुवात करू शकता. ती मोफत आहे आणि ती तुमच्याकडून काहीही मागत नाही.
मोफत ट्रेडिंग जर्नल टेम्प्लेट
खालील आठ कॉलम असलेली स्प्रेडशीट फाइल, बाकी काहीही नाही. ईमेल नाही, साइन-अप नाही, अकाउंट नाही. ती Excel, Numbers, Google Sheets किंवा LibreOffice मध्ये उघडते.
ही फाइल तुमच्या ब्राउझरमध्येच तयार होते. काहीही कुठेही पाठवले जात नाही आणि काहीही नोंदवले जात नाही.
तुम्हाला कागद वापरायचा असेल, तर कागद वापरा. माध्यम ही कधीच समस्या नव्हती.
जो कॉलम सगळेच वगळतात
आठपैकी सर्वात जास्त बदल घडवणारा कॉलम सर्वात साधा आहे: योजनेनुसार (हो/नाही) – तुम्ही स्वतःची योजना पाळली की नाही.
तो दोन पूर्णपणे वेगळ्या समस्या वेगळ्या करतो, ज्या आतून पाहिल्यावर अगदी सारख्या दिसतात.
- तुम्ही योजना पाळली आणि तोटा झाला. मग तपासायची गोष्ट स्ट्रॅटेजी आहे. तुमची अंमलबजावणी ठीक होती.
- तुम्ही योजना पाळली नाही आणि तोटा झाला. मग स्ट्रॅटेजीची कधी चाचणीच झाली नाही, आणि ती बदलल्याने तुम्हाला काहीच कळणार नाही.
- तुम्ही योजना पाळली नाही आणि नफा झाला. ही धोकादायक ओळ आहे. ती कोणत्याही तोट्यापेक्षा जास्त मोठ्याने चुकीचा धडा शिकवते, आणि हा कॉलम नसेल, तर असे घडले हे तुमच्या कधीच लक्षात येणार नाही.
आपली स्ट्रॅटेजी बिघडलेली आहे असे मानणाऱ्या बहुतेक ट्रेडर्सनी ती प्रत्यक्षात कधी वापरूनच पाहिलेली नसते. “योजनेनुसार (हो/नाही)” कॉलम हे वर्षभराऐवजी एका दुपारीच शोधून काढतो.
जर्नलचा आढावा कसा घ्यावा
जर्नल लिहिणे हे अर्धे काम आहे. लोक जो अर्धा भाग वगळतात, तो म्हणजे ते पुन्हा वाचणे, आणि त्याला त्यांच्या अपेक्षेपेक्षा कमी वेळ लागतो.
| कधी | किती वेळ | तुम्ही काय शोधत आहात |
|---|---|---|
| दिवसाच्या शेवटच्या ट्रेडनंतर | पाच मिनिटे | मनःस्थिती आठवत असतानाच रिकाम्या जागा भरा |
| आठवड्यातून एकदा | वीस मिनिटे | “नाही” असलेल्या ओळी मोजा. साइझ कुठे बदलला ते पाहा |
| महिन्यातून एकदा | एक तास | दिवसानुसार, तासानुसार, इन्स्ट्रुमेंटनुसार, सेटअपनुसार वर्गीकरण करा. वाचू नका, मोजा |
माझ्यासारखे निष्कर्ष मासिक आढाव्यातूनच मिळतात, आणि वर्गीकरण करण्याइतक्या ओळी झाल्यावरच तो उपयोगी पडतो. हे सहसा तीस ते पन्नास ट्रेड्सदरम्यान होते: काही लोकांसाठी काही आठवडे, तर इतरांसाठी काही महिने.
वीस ओळी तुम्हाला काय सांगतील
तुम्हाला वर्षभराच्या डेटाची गरज नाही. बहुतेक गोष्टी दिसण्यासाठी वीस प्रामाणिक ओळी पुरेशा आहेत.
| तुमच्या लक्षात काय येते | त्याचा सहसा अर्थ काय असतो |
|---|---|
| “जोखीम %” कॉलममधील आकडे बदलत राहतात | साइझ नियमानुसार नव्हे, तर भावनेनुसार ठरवला जातो |
| तोट्याच्या ओळीनंतर लगेच जोखीम वाढते | रिव्हेंज ट्रेडिंग (सूड भावनेने केलेले ट्रेडिंग), त्या वेळी तुम्ही त्याला काहीही नाव दिले असले तरी |
| अनेक ओळींवर “एंट्रीचे कारण” अस्पष्ट आहे | ते सेटअप नव्हते. तो कंटाळा किंवा गरज होती |
| प्रत्यक्ष एक्झिट वारंवार नियोजित एक्झिटशी जुळत नाही | ट्रेड सुरू असतानाच योजना सोडून दिली जात आहे |
| तोटे एकाच दिवशी किंवा एकाच तासात एकवटतात | थकवा, किंवा तुमच्या स्ट्रॅटेजीला न जुळणारे ट्रेडिंग सत्र |
| अपेक्षेपेक्षा जास्त ओळी | अति-ट्रेडिंग (overtrading). जवळजवळ प्रत्येकजण निम्म्याने कमी मोजतो |
वीस ट्रेड्समध्ये यापैकी दोन किंवा जास्त गोष्टी दिसल्या, तर तो एक पॅटर्न आहे, एखादा वाईट आठवडा नाही. पहिल्या दोन गोष्टींबद्दल अधिक माहिती रिव्हेंज ट्रेडिंग कसे थांबवावे आणि ट्रेडिंगमधील जोखीम व्यवस्थापन या धड्यांमध्ये आहे.
तुम्हाला खरोखर सॉफ्टवेअरची गरज आहे का?
या प्रश्नासाठी सर्चमध्ये वर येणारा प्रत्येक लेख जर्नलिंग ॲप विकणाऱ्या कंपनीने प्रकाशित केलेला असतो, त्यामुळे सरळ उत्तरे क्वचितच मिळतात. हे घ्या एक सरळ उत्तर.
स्प्रेडशीट पुरेशी आहे, जर तुम्ही दिवसाला साधारण दहापेक्षा कमी ट्रेड्स करत असाल, आठ रकाने टाइप करायची तुमची तयारी असेल, आणि तुम्हाला तुमचे स्वतःचे वर्तन समजून घ्यायचे असेल. हे वाचणाऱ्या बहुतेक लोकांना हे लागू होते, आणि प्रत्येकाने सुरुवात इथूनच करायला हवी.
सॉफ्टवेअरची किंमत वसूल होऊ लागते, जेव्हा टाइप करणे हेच जर्नल लिहिणे थांबवण्याचे कारण बनते. तुम्ही स्काल्पिंग करत असाल, किंवा एका सत्रात तीस ट्रेड्स घेत असाल, तर हाताने नोंद करणे टिकणार नाही, आणि तुमच्या ब्रोकरकडून डेटा इम्पोर्ट करणाऱ्या ॲपसाठी पैसे मोजणे योग्य ठरते. हाताने स्क्रीनशॉट सेव्ह न करता प्रत्येक ओळीसोबत चार्ट जोडलेला हवा असेल, तरीही हेच लागू होते.
सॉफ्टवेअर जे करणार नाही, ते म्हणजे तुम्हाला प्रामाणिक बनवणे. “योजनेनुसार (हो/नाही)” कॉलम अजूनही तुम्हीच भरता, आणि महत्त्वाचा कॉलम अजूनही तोच आहे.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
मी ट्रेडिंग जर्नल कसा तयार करू?
एक स्प्रेडशीट उघडा, वरचे आठ कॉलम तयार करा, आणि पुढचा ट्रेड घेण्यापूर्वी पहिली ओळ भरा. एवढीच सगळी तयारी. तुम्हाला हेडर टाइप करायचे नसतील, तर वरचे टेम्प्लेट म्हणजे हेच, तयार स्वरूपात.
प्रत्येक ट्रेडचा स्क्रीनशॉट घ्यावा का?
सुरुवातीला नाही. दुसऱ्या आठवड्यात जर्नल बंद पडण्याचे सर्वात सामान्य कारण स्क्रीनशॉट असतात, कारण ते तीस सेकंदांच्या कामाला पाच मिनिटांचे काम बनवतात. सवय पक्की झाल्यावर, फक्त ज्या ट्रेड्ससमोर तुम्ही “नाही” लिहिले आहे, त्यांचाच स्क्रीनशॉट जोडा, कारण पुन्हा पाहण्यासारखे तेच ट्रेड्स असतात.
Excel, ॲप की वही?
यापैकी जे तुम्ही महिन्याभरानंतरही वापरत असाल, ते. कागद सवयीच्या बाबतीत जिंकतो आणि वर्गीकरणाच्या बाबतीत हरतो, आणि वर्गीकरणाचा प्रश्न पुरेशा ओळी झाल्यावरच येतो. कागदावर सुरुवात करून तीस ट्रेड्सनंतर स्प्रेडशीटवर जाणे हा पूर्णपणे योग्य मार्ग आहे.
त्याचा फायदा दिसायला किती वेळ लागतो?
शिस्तीवरचा परिणाम लगेच दिसतो, कारण क्लिक करण्यापूर्वी “एंट्रीचे कारण” लिहिल्याने काही ट्रेड्स घडतच नाहीत. पॅटर्न शोधायला तीस ते पन्नास ओळी लागतात. माझ्या जर्नलला कृती करता येईल असे काहीतरी दाखवायला साधारण दोन महिने लागले, आणि मग त्याने असे काहीतरी दाखवले, ज्याने माझा आठवडाच बदलला.
थोडक्यात
आठ कॉलम. कारण क्लिक करण्यापूर्वी लिहा, नंतर नाही. हो किंवा नाही प्रामाणिकपणे लिहा. आठवड्यातून एकदा ते पुन्हा वाचा आणि महिन्यातून एकदा मोजा.
जर्नल हे कारकुनी काम नाही. ही एकमेव जागा आहे, जिथे तुमच्या ट्रेडिंगचे वर्णन तुमच्या स्वतःच्या आठवणीऐवजी दुसऱ्या कशाने तरी केलेले असते, आणि तुमची आठवण तुमची बाजू अशा प्रकारे घेते, ज्याने तुमची काहीच मदत होत नाही.