როგორ ვატაროთ ტრეიდინგის დღიური (და რა ჩავწეროთ რეალურად)

ტრეიდინგის დღიური გადაწყვეტილების ჩანაწერია და არა შედეგის. მოგება და ზარალი უკვე ჩანს თქვენი ანგარიშის ამონაწერში და ის თითქმის არაფერს გეუბნებათ. რასაც ამონაწერი ვერ გეტყვით, ესაა, რატომ შეხვედით გარიგებაში, რის გაკეთებას გეგმავდით და სინამდვილეში გააკეთეთ თუ არა ეს.

მთელი სისტემა რვა სვეტში ეტევა. დასაწყებად რვეული საკმარისია. პროგრამა არ გჭირდებათ. თითქმის ყველა სტატია, რომელიც საპირისპიროს ამტკიცებს, პროგრამის გამყიდველმა კომპანიამ დაწერა.

რა დამანახა დღიურმა, რაც მეხსიერებამ ვერასდროს დამანახა

ყოველთვის მეგონა, რომ საკუთარი შეცდომები მახსოვდა. დღიურის ტარებამ საპირისპირო დამანახა.

როცა ბოლოს და ბოლოს მონაცემებს ჩავუჯექი, აღმოჩნდა, რომ ზარალი პარასკევ საღამოებზე იყრიდა თავს, როცა დაღლილი ვიყავი და ისე ვარღვევდი საკუთარ წესებს, რომ ვერც ვამჩნევდი. ამას ვერასდროს მივაგნებდი, რაც არ უნდა ბევრი მეფიქრა. მეხსიერება კვირის დღეების მიხედვით არ ახარისხებს და შეუმჩნევლად იშორებს იმ გარიგებებს, რომლებზეც ფიქრი არ გინდათ.

იმავე ჩანაწერებმა საპირისპირო მიმართულებითაც აჩვენა რაღაც სასარგებლო. ჩემი Schaff Trend Cycle-ისა და MACD-ის კომბინაცია ზოგ სესიაში გაცილებით უკეთ მუშაობდა, ვიდრე სხვებში. ამას ვერ იგრძნობთ. ამის მხოლოდ დათვლა შეგიძლიათ.

ახლა დღიურის გარეშე გარიგებას არ ვხსნი. ეს ყველაზე გულწრფელი სარკეა, რაც მაქვს.

გამოსავალი, რომელიც ამ ჩანაწერებმა მიკარნახა, ახალი ინდიკატორი არ ყოფილა. გამოსავალი იყო პარასკევ საღამოობით ვაჭრობაზე უარის თქმა. ასეთ პასუხს მხოლოდ ჩანაწერი მოგცემთ.

რვა სვეტი, რომლებიც მთელ საქმეს აკეთებს

ამაზე მეტი სვეტი თუ იქნება, მეორე კვირისთვის მათ შევსებას შეწყვეტთ. ამაზე ნაკლები – და დღიური კითხვებზე პასუხს ვერ გაგცემთ.

სვეტი	რა იწერება მასში	რატომ იმსახურებს ადგილს
თარიღი და დრო	როდის შეხვედით	აჩენს დღისა და საათის კანონზომიერებებს, რომლებსაც ვერ გრძნობთ
ინსტრუმენტი	რით ივაჭრეთ	აჩვენებს, სად არის სინამდვილეში თქვენი უპირატესობა (edge)
შესვლის მიზეზი	ერთი წინადადება, დაწერილი დაწკაპუნებამდე	ბუნდოვანი წინადადება საგანგაშო ნიშანია. ის ნიშნავს, რომ სეტაპი არ ყოფილა
დაგეგმილი გასვლა	მიზანი და დონე, რომელიც დაამტკიცებდა, რომ ცდებით	იმედს ისეთ რამედ აქცევს, რისი შემოწმებაც შეიძლება
ფაქტობრივი გასვლა	სად გახვედით სინამდვილეში	სხვაობა ამ სტრიქონსა და მის ზემოთ მდგომს შორის თქვენი დისციპლინაა
რისკი %	ანგარიშის რა პროცენტია რისკის ქვეშ	იჭერს ზომის შეუმჩნეველ ზრდას ზარალის შემდეგ
გეგმის მიხედვით (კი/არა)	უბრალოდ კი ან არა	ყველაზე სასარგებლო სვეტი მთელ ფურცელზე
განწყობა	ორი-სამი სიტყვა	მოწყენილი, აჩქარებული, დარწმუნებული, გაღიზიანებული. კანონზომიერებები სწრაფად ჩნდება

შენიშნეთ, რა არ არის სიაში. მოგების სვეტი არ არის. მოგება ის არ არის, რისგანაც სწავლას ცდილობთ, მოგების სვეტი კი დღიურს შეუმჩნევლად ქულების დაფად აქცევს, რომელსაც ცუდ კვირებში თავს აარიდებთ.

როგორია შევსებული სტრიქონი

დღიურის აღწერას ადვილად დაეთანხმებით, მაგრამ ძნელად გაიმეორებთ. აი, სტრიქონის ორი რეალური ვარიანტი, გვერდიგვერდ. ერთი და იგივე ტრეიდერი, ერთი და იგივე კვირა.

სვეტი	სტრიქონი, რომელიც გამოგადგებათ	სტრიქონი, რომელიც არაფერს გასწავლით
შესვლის მიზეზი	„უკუსვლა EMA 20-მდე, მას შემდეგ რაც დონემ ორჯერ გაუძლო, შესვლა დონის ზემოთ დაბრუნებისას“	„კარგი ჩანდა“
დაგეგმილი გასვლა	„მიზანი – წინა მაქსიმუმი, მცდარია 1,0820-ის ქვემოთ“	„ვნახოთ, რა იქნება“
ფაქტობრივი გასვლა	„მიზანი მიღწეულია“	„დავხურე, ნერვიულობა დავიწყე“
რისკი %	1%	„ჩვეულებრივი ზომა“
გეგმის მიხედვით (კი/არა)	კი	არა
განწყობა	მშვიდი, ცოტა მოწყენილი	დარწმუნებული, აჩქარებული

მარჯვენა სვეტი ხუმრობა არ არის. პირველ კვირაში დღიურების უმეტესობა სწორედ ასეთია. მასში არაფრის შემოწმება არ შეიძლება. ერთი თვის შემდეგ ვერ შეამოწმებთ ჩანაწერს „კარგი ჩანდა“, ვერ დათვლით „ჩვეულებრივ ზომას“, ასეთი სტრიქონების ერთი თვე კი დასახარისხებლად არაფერს გაძლევთ.

ნებისმიერი უჯრის ტესტი მარტივია: შეუძლია თუ არა სხვას, წაიკითხოს და გითხრათ, რომ ცდებოდით? „უკუსვლა EMA 20-მდე, მას შემდეგ რაც დონემ ორჯერ გაუძლო“ შეგიძლიათ შეამოწმოთ. „კარგი ჩანდა“ – ვერა.

ორი-სამი წუთი ერთ გარიგებაზე. ეს არის მთელი ფასი. სვეტი „შესვლის მიზეზი“ კი უფრო სწრაფად ივსება, როცა შეამჩნევთ, რომ გარიგებები, რომელთა ჩაწერაც ძნელია, როგორც წესი, დადებად არც ღირს.

აიღეთ შაბლონი

აი, იგივე რვა სვეტი ელექტრონული ცხრილის სახით, რომელსაც გახსნით და მაშინვე გამოიყენებთ. უფასოა და არაფერს გთხოვთ.

თუ ქაღალდი გირჩევნიათ, ქაღალდი გამოიყენეთ. პრობლემა არასდროს ყოფილა ის, რაზე წერთ.

სვეტი, რომელსაც ყველა გამოტოვებს

რვიდან ყველაზე მეტს ყველაზე უბრალო სვეტი ცვლის: გეგმის მიხედვით (კი/არა).

ის ერთმანეთისგან მიჯნავს ორ სრულიად განსხვავებულ პრობლემას, რომლებიც შიგნიდან ერთნაირად ჩანს.

• გეგმას მიჰყევით და წააგეთ. მაშინ შესამოწმებელი სტრატეგიაა. თქვენი შესრულება რიგზე იყო.
• გეგმას არ მიჰყევით და წააგეთ. მაშინ სტრატეგია არასდროს გამოცდილა და მისი შეცვლა არაფერს გეტყოდათ.
• გეგმას არ მიჰყევით და მოიგეთ. ეს სახიფათო სტრიქონია. ის არასწორ გაკვეთილს ნებისმიერ ზარალზე უფრო ხმამაღლა გასწავლით, და ამ სვეტის გარეშე ვერასდროს შეამჩნევთ, რომ ეს მოხდა.

ტრეიდერთა უმეტესობას, ვინც დარწმუნებულია, რომ მისი სტრატეგია არ მუშაობს, ის სინამდვილეში არასდროს გამოუცდია. სვეტი „გეგმის მიხედვით (კი/არა)“ ამას ერთ შუადღეში აჩვენებს და არა ერთ წელიწადში.

როგორ გადავხედოთ დღიურს

დღიურის წერა საქმის ნახევარია. ნახევარი, რომელსაც ადამიანები გამოტოვებენ, მისი გადაკითხვაა, და ის იმაზე ნაკლებ დროს მოითხოვს, ვიდრე ფიქრობენ.

როდის	რამდენ ხანს	რას ეძებთ
დღის ბოლო გარიგების შემდეგ	ხუთი წუთი	შეავსეთ ხარვეზები, სანამ განწყობა ჯერ კიდევ გახსოვთ
კვირაში ერთხელ	ოცი წუთი	დაითვალეთ სტრიქონები, სადაც „არა“ წერია. ნახეთ, სად შეიცვალა ზომა
თვეში ერთხელ	ერთი საათი	დაახარისხეთ დღის, საათის, ინსტრუმენტის, სეტაპის მიხედვით. ითვალეთ, ნუ კითხულობთ

ყოველთვიური მიმოხილვიდან მოდის ჩემნაირი აღმოჩენები და ის მხოლოდ მაშინ მუშაობს, როცა დასახარისხებლად საკმარისი სტრიქონი გაქვთ. ეს, ჩვეულებრივ, ოცდაათიდან ორმოცდაათ გარიგებამდეა: ზოგისთვის რამდენიმე კვირა, ზოგისთვის რამდენიმე თვე.

რას გეტყვით ოცი სტრიქონი

ერთი წლის მონაცემები არ გჭირდებათ. ოცი გულწრფელი სტრიქონი საკმარისია, რომ თითქმის ყველაფერი დაინახოთ.

რას ამჩნევთ	რას ნიშნავს ეს, როგორც წესი
სვეტი „რისკი %“ სულ იცვლება	ზომას გრძნობით ირჩევთ და არა წესით
რისკი წამგებიანი სტრიქონის შემდეგ მაშინვე ხტება	შურისძიების ტრეიდინგი (revenge trading), რა სახელიც არ უნდა დაგერქმიათ მისთვის მაშინ
სვეტი „შესვლის მიზეზი“ რამდენიმე სტრიქონში ბუნდოვანია	ეს სეტაპები არ იყო. ეს იყო მოწყენილობა ან მოთხოვნილება
ფაქტობრივი გასვლა სისტემატურად არ ემთხვევა დაგეგმილ გასვლას	გეგმას გარიგების მსვლელობისას ტოვებთ
ზარალი ერთ დღეზე ან ერთ საათზე იყრის თავს	დაღლილობა, ან სესია, რომელიც თქვენს სტრატეგიას არ შეესაბამება
იმაზე მეტი სტრიქონი, ვიდრე მოელოდით	ზედმეტი ვაჭრობა (overtrading). თითქმის ყველა მათ რაოდენობას ორჯერ ნაკლებად აფასებს

ოც გარიგებაში ამათგან ორი ან მეტი უკვე კანონზომიერებაა და არა ცუდი კვირა. პირველ ორზე მეტი წერია გაკვეთილებში როგორ შევწყვიტოთ შურისძიების ტრეიდინგი და რისკის მართვა ტრეიდინგში.

ნამდვილად გჭირდებათ პროგრამა?

ყველა სტატია, რომელიც ამ კითხვაზე ძიების შედეგებში მაღლა დგას, დღიურის აპლიკაციის გამყიდველ კომპანიას აქვს გამოქვეყნებული, ამიტომ პირდაპირი პასუხი იშვიათია. აი, ერთი მათგანი.

ელექტრონული ცხრილი საკმარისია, თუ დღეში დაახლოებით ათზე ნაკლებ გარიგებას დებთ, თუ მზად ხართ, რვა ველი აკრიფოთ, და თუ გსურთ, საკუთარი ქცევა გაიგოთ. ეს ამ ტექსტის მკითხველთა უმეტესობას ეხება და სწორედ აქედან უნდა დაიწყოს ყველამ.

პროგრამის ყიდვა მაშინ იწყებს გამართლებას, როცა დღიურის ტარებას სწორედ აკრეფის გამო წყვეტთ. თუ სკალპინგით ვაჭრობთ ან სესიაში ოცდაათ გარიგებას დებთ, ხელით შეყვანა დიდხანს ვერ გაძლებს, და აპლიკაცია, რომელიც მონაცემებს თქვენი ბროკერიდან იმპორტირებს, ფულის გადახდად ღირს. იგივე ეხება შემთხვევას, როცა ყოველ სტრიქონზე მიმაგრებული გრაფიკი გინდათ, სკრინშოტების ხელით შენახვის გარეშე.

პროგრამა ვერ გაგხდით გულწრფელს. სვეტს „გეგმის მიხედვით (კი/არა)“ მაინც თქვენ ავსებთ და მთავარი მაინც ეს სვეტია.

ხშირად დასმული კითხვები

როგორ შევქმნა ტრეიდინგის დღიური?

გახსენით ცხრილი, შექმენით ზემოთ მოცემული რვა სვეტი და შეავსეთ პირველი სტრიქონი, სანამ შემდეგ გარიგებას დადებთ. მთელი მომზადება ეს არის. ზემოთ მოცემული შაბლონი იგივეა, თუ სათაურების აკრეფა არ გინდათ.

ყოველი გარიგების სკრინშოტი უნდა გადავიღო?

დასაწყისში – არა. სკრინშოტები ყველაზე გავრცელებული მიზეზია, რის გამოც დღიური მეორე კვირაში კვდება, რადგან ოცდაათწამიან საქმეს ხუთწუთიან საქმედ აქცევს. როცა ჩვევა მყარად ჩამოგიყალიბდებათ, სკრინშოტი მხოლოდ იმ გარიგებებს დაურთეთ, რომლებიც „არა“-თი მონიშნეთ, რადგან სწორედ მათი ხელახლა ნახვა ღირს.

Excel, აპლიკაცია თუ რვეული?

ის, რომელსაც ერთი თვის შემდეგაც გამოიყენებთ. ქაღალდი ჩვევის მხრივ იგებს და დახარისხების მხრივ აგებს, რასაც მხოლოდ მაშინ აქვს მნიშვნელობა, როცა დასახარისხებლად საკმარისი სტრიქონი გექნებათ. ქაღალდით დაწყება და ოცდაათი გარიგების შემდეგ ცხრილზე გადასვლა სავსებით კარგი გზაა.

რამდენ ხანში დამეხმარება?

დისციპლინური ეფექტი მყისიერია, რადგან როცა „შესვლის მიზეზს“ დაწკაპუნებამდე წერთ, ზოგი გარიგება საერთოდ აღარ იდება. კანონზომიერებების პოვნას ოცდაათიდან ორმოცდაათამდე სტრიქონი სჭირდება. ჩემს დღიურს რამდენიმე თვე დასჭირდა, სანამ ისეთ რამეს მომცემდა, რისი გამოყენებაც შემეძლო, მერე კი ისეთი რამ მომცა, რამაც ჩემი კვირა შეცვალა.

მოკლედ

რვა სვეტი. მიზეზი დაწკაპუნებამდე ჩაწერეთ და არა შემდეგ. „კი“ ან „არა“ გულწრფელად მონიშნეთ. კვირაში ერთხელ გადაიკითხეთ, თვეში ერთხელ კი დაითვალეთ.

დღიური ბიუროკრატია არ არის. ეს ერთადერთი ადგილია, სადაც თქვენს ტრეიდინგს თქვენი მეხსიერების გარდა სხვა რამე აღწერს, მეხსიერება კი თქვენს მხარესაა – ოღონდ ისე, რომ ეს სულაც არ გეხმარებათ.