Το trading δεν είναι δύσκολο επειδή οι ιδέες είναι περίπλοκες. Αγόρασε φθηνά, πούλα ακριβά. Η πλατφόρμα έχει δύο κουμπιά και τα γραφήματα είναι δωρεάν. Είναι δύσκολο για μερικούς δομικούς λόγους, και αυτοί οι λόγοι έχουν πολύ λίγη σχέση με την εξυπνάδα ή την πειθαρχία σου.
Αυτό έχει σημασία, γιατί οι περισσότερες συμβουλές αντιμετωπίζουν τη δυσκολία ως προσωπική αποτυχία. Συνήθως δεν είναι.
Μαθαίνεις από έναν δάσκαλο που λέει ψέματα
Στις περισσότερες δεξιότητες, αν κάνεις το σωστό, παίρνεις καλό αποτέλεσμα αρκετά γρήγορα. Χτυπάς σωστά την μπάλα και πηγαίνει εκεί που σημάδεψες. Γράφεις σωστά τον κώδικα και τρέχει. Η ανατροφοδότηση είναι ειλικρινής, και αυτό είναι που σου επιτρέπει να μαθαίνεις.
Στο trading είναι αλλιώς. Μια καλή απόφαση χάνει τακτικά, μια κακή απόφαση κερδίζει τακτικά, και κανένα από τα δύο αποτελέσματα δεν σου λέει ποια ήταν ποια.
| Η συναλλαγή κέρδισε | Η συναλλαγή έχασε | |
|---|---|---|
| Καλή απόφαση | Δίκαιο. Διδάσκει το σωστό μάθημα | Τιμωρία επειδή το έκανες σωστά. Μοιάζει ακριβώς με αποτυχία |
| Κακή απόφαση | Ανταμοιβή. Διδάσκει το λάθος μάθημα, και μάλιστα δυνατά | Δίκαιο. Διδάσκει το σωστό μάθημα |
Δύο από αυτά τα τέσσερα κουτάκια σού μαθαίνουν κάτι αληθινό. Τα άλλα δύο σε παραπλανούν. Ο χειρότερος συνδυασμός είναι ο πειθαρχημένος trader που τιμωρείται και ο απερίσκεπτος που πληρώνεται.
Αυτός είναι ο βαθύτερος λόγος που το trading είναι δύσκολο. Είναι επίσης ο λόγος που κάθε σοβαρή προσέγγιση κρίνει τις αποφάσεις ξεχωριστά από τα αποτελέσματα. Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της στήλης «Βάσει πλάνου (Ν/Ο)» σε ένα ημερολόγιο συναλλαγών.
Χρειάζονται εκατοντάδες συναλλαγές για να εμπιστευτείς την ανατροφοδότηση
Ας πούμε ότι έχεις πραγματικό πλεονέκτημα (edge) και κερδίζεις στο 55% των περιπτώσεων. Πόσες συναλλαγές χρειάζονται μέχρι να μπορείς να το ξεχωρίσεις από ένα κορώνα-γράμματα;
Είναι μια κλασική ερώτηση στατιστικής, και η απάντηση είναι άβολη. Για να ξεχωρίσεις ποσοστό επιτυχίας 55% από 50% με βεβαιότητα 80%, χρειάζεσαι περίπου 785 συναλλαγές.
| Αν το πραγματικό σου ποσοστό επιτυχίας είναι | Συναλλαγές που χρειάζονται για να το ξεχωρίσεις από ένα κορώνα-γράμματα |
|---|---|
| 60% | περίπου 196 |
| 55% | περίπου 785 |
| 52% | περίπου 4.900 |
Οι περισσότεροι αλλάζουν στρατηγική μετά από δεκαπέντε κακές συναλλαγές. Δεκαπέντε συναλλαγές δεν σου λένε σχεδόν τίποτα, ούτε και πενήντα. Ένας trader που αλλάζει προσέγγιση κάθε μήνα δεν μαζεύει στοιχεία, μόνο θόρυβο, και μπορεί να το κάνει αυτό για χρόνια με την αίσθηση ότι μαθαίνει.
Αυτός είναι επίσης ο λόγος που μια στρατηγική με μικρό πλεονέκτημα είναι σχεδόν αδύνατο να την ακολουθήσεις συνειδητά. Θα τα παρατούσες, ή θα έμενες χωρίς χρήματα, πολύ πριν οι αριθμοί αποδείξουν οτιδήποτε.
Η κανονική τυχαιότητα μοιάζει ακριβώς με κάτι χαλασμένο
Ακόμα και με μια αξιοπρεπή στρατηγική, τα σερί απωλειών δεν είναι σπάνια. Είναι σχεδόν βέβαια, και κρατούν περισσότερο από όσο περιμένουν οι περισσότεροι.
Σε εκατό συναλλαγές, αυτή είναι η πιθανότητα να πέσεις σε τουλάχιστον ένα σερί απωλειών συγκεκριμένου μήκους:
| Το ποσοστό επιτυχίας σου | Πιθανότητα για 5 απώλειες στη σειρά | Πιθανότητα για 8 στη σειρά |
|---|---|---|
| 50% | 81% | 17% |
| 45% | 92% | 31% |
| 40% | 98% | 49% |
Με ποσοστό επιτυχίας 45%, που είναι απολύτως κερδοφόρο με λόγο απόδοσης προς ρίσκο 2 προς 1, έχεις 92% πιθανότητα να πέσεις σε πέντε απώλειες στη σειρά μέσα σε εκατό συναλλαγές, και περίπου μία στις τρεις να πέσεις σε οκτώ στη σειρά.
Οκτώ απώλειες στη σειρά δεν μοιάζουν με κακοτυχία. Μοιάζουν σαν να σταμάτησε να λειτουργεί η στρατηγική, ή να άλλαξε η αγορά, ή να έχασες την επαφή σου. Αυτό το συναίσθημα έρχεται στην ώρα του ακόμα και σε ανθρώπους των οποίων η στρατηγική είναι μια χαρά. Είναι επίσης η στιγμή που οι περισσότεροι από αυτούς την εγκαταλείπουν και ξεκινούν πάλι από το μηδέν.
Τα κόστη είναι βέβαια και τα κέρδη όχι
Κάθε συναλλαγή πληρώνει το spread, συνήθως μια προμήθεια και μερικές φορές κόστος χρηματοδότησης για τη νύχτα. Αυτά τα πληρώνεις είτε έχεις δίκιο είτε κάνεις λάθος. Το κέρδος είναι μόνο μια πιθανότητα.
Οι Brad Barber και Terrance Odean παρακολούθησαν 66.465 νοικοκυριά σε έναν broker χαμηλών προμηθειών από το 1991 έως το 1996. Η αγορά απέδωσε 17,9% τον χρόνο. Το μέσο νοικοκυριό κέρδισε 16,4%, και το πιο δραστήριο πέμπτο κέρδισε 11,4%. Η διαφορά δεν οφειλόταν σε κακή επιλογή μετοχών. Ήταν το κόστος των τόσο πολλών συναλλαγών.
Άρα η ίδια η δραστηριότητα έχει τίμημα, και το πληρώνεις προκαταβολικά. Το να κάνεις περισσότερο κάτι που δεν το κατέχεις ακόμα κοστίζει περισσότερο από το να το κάνεις λιγότερο. Αυτό είναι το αντίθετο από τον τρόπο που οι περισσότερες δεξιότητες ανταμείβουν την εξάσκηση.
Η επιμονή από μόνη της δεν το διορθώνει
Η συνηθισμένη απάντηση σε όλα αυτά είναι να συνεχίσεις. Αξίζει να ξέρεις τι έγινε με όσους το έκαναν.
Το 2020, οι Chague, De-Losso και Giovannetti μελέτησαν όλους όσοι ξεκίνησαν day trading στην αγορά futures μετοχών της Βραζιλίας μεταξύ 2013 και 2015. Από όσους συνέχισαν για περισσότερες από 300 ημέρες, το 97% έχασε χρήματα. Μόνο το 1,1% κέρδισε περισσότερα από τον κατώτατο μισθό της Βραζιλίας, και το 0,5% περισσότερα από τον αρχικό μισθό ενός ταμία τράπεζας.
Ξαναδιάβασε αυτή την προϋπόθεση, γιατί αυτό είναι το πραγματικό εύρημα. Δεν ήταν άνθρωποι που τα παράτησαν νωρίς. Επέμειναν, και η επιμονή δεν ήταν το κομμάτι που έλειπε. Η επιμονή είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί ούτε κατά διάνοια, και οι περισσότερες ενθαρρυντικές συμβουλές που θα διαβάσεις υποθέτουν σιωπηλά το αντίθετο.
Η αγορά δεν μένει ακίνητη όσο τη μαθαίνεις
Ένα γήπεδο τένις θα έχει το ίδιο μέγεθος και του χρόνου. Μια αγορά όχι. Η μεταβλητότητα αλλάζει, οι συσχετίσεις σπάνε, και η συμπεριφορά στην οποία βασιζόταν ένα μοτίβο μπορεί απλώς να σταματήσει.
Ακόμα χειρότερα, ο αντίπαλος προσαρμόζεται. Δεν κάνεις trading απέναντι στη δυσκολία, κάνεις trading απέναντι σε άλλους ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους είναι πιο γρήγοροι, έχουν περισσότερα κεφάλαια και χρησιμοποιούν αυτοματοποιημένα συστήματα. Κάθε πλεονέκτημα που γίνεται ευρέως γνωστό εξαντλείται από όσους το βρίσκουν πρώτοι. Είναι η μόνη δεξιότητα όπου η βελτίωση δεν εγγυάται ότι θα συμβαδίζεις.
Και είναι φτιαγμένο να φαίνεται εύκολο
Όλα τα παραπάνω θα ήταν διαχειρίσιμα αν η δυσκολία ήταν ορατή. Δεν είναι.
Δεν υπάρχουν εισαγωγικές εξετάσεις, μαθητεία, άδεια ή ελάχιστο όριο. Το περιβάλλον είναι δύο κουμπιά, τα γραφήματα μοιάζουν με αυτά που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες, και οι πρώτες συναλλαγές συχνά βγαίνουν κερδοφόρες από καθαρή τύχη. Τίποτα στην εμπειρία δεν σου λέει με τι πραγματικά καταπιάνεσαι, και ολόκληρη βιομηχανία χρηματοδοτείται από το να μένουν έτσι τα πράγματα.
Σύγκρινέ το με οποιαδήποτε άλλη δραστηριότητα όπου αποτυγχάνει το 74% έως 89% των ανθρώπων. Θα είχε προειδοποιήσεις στην πόρτα. Εδώ η προειδοποίηση είναι μία γραμμή με ψιλά γράμματα στο πάνω μέρος της ιστοσελίδας του broker, και οι ρυθμιστικές αρχές χρειάστηκε να επιμείνουν για να μπει.
Οι μήνες που έψαχνα σε λάθος μέρος
Υπήρξαν πολλές συναλλαγές όπου η ανάγνωση του γραφήματος ήταν σωστή και παρόλα αυτά έχασα, γιατί ο φόβος έκλεισε τη θέση πριν έρθει η κίνηση που είχα προβλέψει. Το να έχεις δίκιο και το να πληρωθείς είναι δύο διαφορετικά πράγματα, και τίποτα στο γράφημα δεν σου το λέει αυτό.
Για μήνες η απάντησή μου σε αυτό ήταν να μαθαίνω περισσότερα. Άλλος ένας δείκτης, άλλο ένα μοτίβο, άλλος ένας συνδυασμός που επιτέλους θα ήταν ο σωστός. Έψαχνα μια φόρμουλα, και η αναζήτηση έμοιαζε με δουλειά, και αυτό ακριβώς την έκανε τόσο εύκολο να συνεχίζεται.
Αυτό που το τελείωσε ήταν να κάνω trading σε ένα καθαρό γράφημα χωρίς τίποτα πάνω του. Χωρίς κανέναν δείκτη να φορτώσω την ευθύνη, έγινε προφανές ότι το πρόβλημα δεν ήταν η ανάλυση. Ήταν αυτό που έκανα με αυτήν όσο η συναλλαγή ήταν ανοιχτή.
Αυτό είναι το κομμάτι που κανείς δεν μπορεί να σου δώσει σε ένα σεμινάριο, και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί όλο αυτό είναι δύσκολο.
Τι το κάνει στην πράξη λιγότερο δύσκολο
Τίποτα από αυτά δεν είναι επιχείρημα για να τα παρατήσεις. Είναι επιχείρημα για να αλλάξεις τι περιμένεις από τον πρώτο χρόνο, και για να χτίσεις άμυνες απέναντι στα συγκεκριμένα προβλήματα που είδαμε, αντί για μια αόριστη αίσθηση δυσκολίας.
- Κάνε trading σε ένα μέσο μέχρι να συμπληρώσεις πενήντα συναλλαγές σε αυτό. Δεν μπορείς να μάθεις πέντε πράγματα ταυτόχρονα όταν δεν μπορείς ακόμα να ξεχωρίσεις κανένα τους από τον θόρυβο.
- Κράτα μία στρατηγική αρκετό καιρό ώστε να μαζέψεις δείγμα. Με βάση τους παραπάνω αριθμούς, αν αλλάζεις κάθε μήνα, είναι βέβαιο ότι δεν θα μάθεις ποτέ τίποτα.
- Κρίνε την απόφαση, όχι το αποτέλεσμα. Το αν ακολούθησες το πλάνο σου σού λέει περισσότερα από το κέρδος ή την απώλεια, και το ξέρεις αμέσως.
- Όρισε το μέγεθος θέσης έτσι ώστε οκτώ απώλειες στη σειρά να αντέχονται. Όχι να είναι απίθανες, γιατί δεν είναι απίθανες. Δες διαχείριση κινδύνου στο trading.
- Περίμενε το σερί πριν έρθει. Οι περισσότεροι εγκαταλείπουν μια μέθοδο που λειτουργεί στη διάρκεια ενός σερί που, σύμφωνα με τα μαθηματικά, ήταν αναμενόμενο.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς πρέπει να ξεκινήσει το trading ένας αρχάριος;
Με μικρότερα ποσά και πιο αργά από όσο φαίνεται λογικό. Ένα μέσο, μία στρατηγική, ένα γραπτό πλάνο, καταγραφή κάθε συναλλαγής και μέγεθος θέσης με το οποίο οκτώ λάθη στη σειρά αντέχονται. Ο πρώτος στόχος δεν είναι το κέρδος. Είναι να μαζέψεις αρκετές συναλλαγές με μία προσέγγιση ώστε να μάθεις αν κάνει οτιδήποτε.
Μπορώ να βγάζω $1.000 τη μέρα από το trading;
Κάποιοι το κάνουν. Η βραζιλιάνικη μελέτη που αναφέραμε βρήκε ότι το 1,1% των day traders που επέμειναν κέρδισε περισσότερα από έναν κατώτατο μισθό, οπότε ως πλάνο για τους επόμενους δώδεκα μήνες δεν είναι λογική προσδοκία, και όποιος το παρουσιάζει έτσι κάτι πουλάει. Η ειλικρινής εκδοχή της ερώτησης είναι τι μέγεθος λογαριασμού και τι απόδοση θα χρειαζόσουν, και αυτός ο υπολογισμός συνήθως αρκεί από μόνος του για να σε προσγειώσει.
Είναι το trading πιο δύσκολο από τις επενδύσεις;
Για τους περισσότερους, πολύ πιο δύσκολο. Οι μακροπρόθεσμες επενδύσεις έχουν λιγότερες αποφάσεις, χαμηλότερο κόστος και μια αγορά που μακροπρόθεσμα ανεβαίνει και σε παίρνει μαζί της. Το trading αφαιρεί και τα τρία πλεονεκτήματα και προσθέτει το πρόβλημα της ανατροφοδότησης που είδαμε στην αρχή αυτής της σελίδας. Αυτό δεν κάνει το trading λάθος. Το κάνει μια διαφορετική δραστηριότητα με πολύ πιο ακριβό κόστος μάθησης.
Γίνεται πιο εύκολο;
Τα μηχανικά κομμάτια γίνονται, και γρήγορα. Το μέγεθος θέσης, η τοποθέτηση εντολών, η τήρηση του αρχείου. Το πρόβλημα της ανατροφοδότησης δεν φεύγει ποτέ, γιατί ανήκει στην αγορά, όχι σε σένα. Αυτό που αλλάζει είναι ότι σταματάς να περιμένεις από μεμονωμένα αποτελέσματα να σημαίνουν κάτι. Είναι λιγότερο ικανοποιητικό από όσο ακούγεται, και είναι το μεγαλύτερο μέρος αυτού που ξεχωρίζει όσους αντέχουν από όσους δεν αντέχουν.
Με λίγα λόγια
Το trading είναι δύσκολο επειδή η ανατροφοδότηση λέει ψέματα, το δείγμα που χρειάζεται για να την εμπιστευτείς είναι τεράστιο, η απλή τυχαιότητα φέρνει σερί που μοιάζουν με αποτυχία, τα κόστη χρεώνονται προκαταβολικά, η αγορά προσαρμόζεται, και τίποτα από αυτά δεν φαίνεται από έξω.
Σχεδόν τίποτα από αυτά δεν λέει κάτι για σένα. Το να το ξέρεις αυτό αξίζει περισσότερο από έναν ακόμα δείκτη, γιατί όσοι τα παρατάνε σπάνια είναι αυτοί που τα πάνε χειρότερα. Είναι αυτοί που νόμισαν ότι οκτώ απώλειες στη σειρά σήμαιναν κάτι.