Elə saatlar var ki, həcm həmişə yüksək, spredlər isə həmişə dar olur, elə saatlar da var ki, hər ikisi əksinə dəyişir. Bu hissə bazarla bağlı faktdır və hamı üçün eynidir.
Bir də demək olar ki, heç bir məqalənin toxunmadığı hissə var: sizin yaxşı ticarət etdiyiniz saatlar. Bunlar həmişə həmin saatlar olmur və hansılar olduğunu yalnız öz qeydləriniz deyə bilər.
Saat əslində nəyi dəyişir
Gün ərzində üç şey birlikdə dəyişir və qalan hər şey onlardan irəli gəlir.
- Həcm. Daha çox iştirakçı o deməkdir ki, əmrləriniz istədiyiniz qiymətə daha yaxın icra olunur.
- Spred. Sakit saatlarda alış və satış qiymətləri arasındakı fərq genişlənir və bu fərq giriş və çıxışda ödədiyiniz xərcdir.
- Volatillik. Daha çox hərəkət daha çox imkan deməkdir, həm də düzgün ideyadan stopla çıxarılmağın daha çox yolu.
Yüksək həcm və dar spredlər demək olar ki, hamı üçün yaxşıdır. Yüksək volatillik isə bəzi strategiyalar üçün yaxşı, digərləri üçün isə ölümcüldür və vahid düzgün cavabın olmamasının birinci səbəbi də budur.
Ticarət sessiyaları, təxminən
Valyuta bazarları bütün həftə fasiləsiz işləyir, amma fəallıq əsas maliyyə mərkəzləri ətrafında toplanır. Aşağıdakı bütün vaxtlar təxminidir və UTC ilə verilib, hər regionda yay vaxtına keçid olanda isə bir saat sürüşür.
| Sessiya | Təxmini saatlar (UTC) | Xarakteri |
|---|---|---|
| Sidney | 22:00–07:00 | Sakit. Əksər cütlərdə spred genişdir |
| Tokio | 00:00–09:00 | Orta. Ən fəal yen və Asiya cütlərindədir |
| London | 08:00–17:00 | Həcmə görə ən böyük ayrıca sessiya |
| Nyu-York | 13:00–22:00 | Yüksək həcm, sıx xəbər axını |
| London və Nyu-York sessiyalarının kəsişməsi | 13:00–17:00 | Günün ən dərin likvidliyi |
Valyutalarla ticarət edirsinizsə və ən dar spredləri və ən çox iştirakçını istəyirsinizsə, cavab bu kəsişmə pəncərəsidir. Bu dörd saat həm də iqtisadi açıqlamaların ən sıx olduğu vaxtdır və bunun iki tərəfi var.
ABŞ səhmləri üçün gün daha sadədir. Əsas sessiya UTC ilə 14:30–21:00 arası davam edir, bu da Nyu-York vaxtı ilə 09:30–16:00 deməkdir.
İlk saat və son saat
Birjada ticarət olunan istənilən bazarda açılış və bağlanış günün ortasından fərqli davranır.
Açılış saatında həcm ən yüksək, diapazonlar ən genişdir. Gecə gələn xəbərlər qiymətə daxil olur, hərəkətlər böyük və sürətli olur. Bu, impuls (momentum) və qırılma (breakout) yanaşmalarına uyğundur, sakit, nizamlı bazar tələb edən hər şeyi isə cəzalandırır. Yeni başlayanlar da pulu ən tez burada itirir, çünki hərəkətlərin ölçüsü adi mövqe ölçüsünü çox kiçik kimi hiss etdirir və hər səhv böyüyür.
Bağlanış saatında fondlar portfellərini yenidən balanslaşdırdıqca və gündaxili treyderlər mövqelərini bağladıqca fəallıq yenidən artır. Həcm açılışdakı xəbər xaosu olmadan geri qayıdır və bəzi treyderlər bu saatı günün ən işlək saatı hesab edir.
Orta hissə, təxminən əsas sessiyada nahar ətrafındakı saatlar, adətən günün ən durğun hissəsidir. Diapazonlar daralır, qırılmalar daha tez-tez uğursuz olur, açılışda işləyən eyni strategiya isə ardıcıl kiçik zərərlər verir. Qarşısı alına bilən ziyanın çoxu burada vurulur, həm də imkan olduğu üçün yox, darıxdıqları üçün ticarət edən insanlar tərəfindən.
Ehtiyatlı olmalı olduğunuz saatlar
- Planlaşdırılmış açıqlama ətrafındakı dəqiqələr. Spredlər genişlənir, sürüşmə (slippage) artır və stopun sizin qoyduğunuz yerdə icra olunma ehtimalı xeyli azalır. İstiqaməti düz təxmin etmək sizi burada qorumur.
- Açılışın ilk bir neçə dəqiqəsi. Hər hansı nizamlı struktur yaranana qədər qiymət uzun məsafə qət edə bilər.
- Cümə günü axşamüstü. Mövqelər həftəsonu üçün bağlanır, likvidlik çəkilir və hərəkətlər az şey ifadə etməyə başlayır.
- Bazar bayramları və onlara yaxın günlər. Seyrək bazarda adi səviyyələr də özünü pis aparır.
Bunların heç biri qadağan deyil. Sadəcə bu saatlarda səhv etməyin qiyməti artır, haqlı çıxmaq şansı isə buna uyğun artmır.
Ən yaxşı saatlarınız fərdidir və qeydləriniz onları bilir
Yuxarıdakıların hamısından daha vacib olan hissə budur və mən onu yalnız qeyd apardığım üçün tapdım.
Əvvəlcə bütün günü, Avropanın açılışından Amerikanın bağlanışına qədər ekran qarşısında otururdum, çünki daha çox saat daha çox imkan kimi səslənirdi. Bu, özünüz hiss etmədən yorur. Axşama yaxın səhər heç vaxt verməyəcəyim qərarlar verirdim və bir çox gün yaxşı saatların qazandırdığını olduğu kimi geri verməklə bitirdi.
Bunu görünən edən qeydlər oldu. Saatlara görə sıralayanda ən pis əməliyyatlarım gün ərzində bərabər paylanmamışdı. Onlar uzun bir günün sonunda toplanmışdı və həmin saatda bazarda bunu izah edən heç nə yox idi. Dəyişən mən idim.
Buna düşünməklə gəlib çıxa bilməzdim və heç bir məqalə bunu mənə deyə bilməzdi. Bu, jurnaldan çıxdı, özünüzünkünü tapmağın üsulu isə treydinq jurnalını necə aparmaq dərsindədir.
İndi Amerika sessiyasının ilk iki saatında ticarət edirəm və sonra dayanıram. Volatillik məhz orada iştirak etməyə dəyər və mən orada hələ diqqətli oluram. Mənim qaydam «London kəsişməsində ticarət et» deyil. Qaydam belədir: «iki saatdan sonra dayan». Bu, qat-qat dəyərlidir, çünki ümumən yox, məhz mənim üçün doğrudur.
Öz saatlarınızı necə tapmaq olar
Jurnalda əlli əməliyyatınız olanda bu, təxminən on dəqiqə çəkir.
| Əməliyyatlarınızı nəyə görə sıralayın | Nəyə baxın | Bu sizə nə deyir |
|---|---|---|
| Günün saatı | Ümumi nəticə və qayda pozuntularının sayı | Müəyyən bir saatın sizə baha başa gəlib-gəlmədiyi |
| Həftənin günü | Həmin iki sütun | Mənimki cümə idi. Sizinki bazar ertəsi ola bilər |
| Sessiya | Orta mənfəət və orta zərər | Strategiyanızın həmin likvidliyə uyğun olub-olmadığı |
| Son əməliyyatdan keçən vaxt | Nəticə | Tələsəndə daha pis ticarət edib-etmədiyiniz |
Sayın, oxumayın. Məqsəd həmin əməliyyatların sizdə hansı hissləri oyatdığını xatırlamaq deyil. Məqsəd varlığından xəbəriniz olmayan yekunları görməkdir. Hər həftə təkrarlanan bir pis saat, qalan bütün saatlar sakitcə mənfəət gətirdiyi halda, bütöv bir zərərli ayı izah edə bilər.
Tez-tez verilən suallar
Günün hansı vaxtı ticarət üçün ən yaxşıdır?
Valyutalarda likvidlik və dar spredlər üçün — London və Nyu-York sessiyalarının kəsişməsi, UTC ilə 13:00–17:00. Səhmlər üçün — əsas sessiyanın ilk və son saatı. Amma sizin üçün ən yaxşı vaxt öz qeydlərinizin yaxşı ticarət etdiyinizi göstərdiyi saatlardır və bu iki cavab çox vaxt fərqli olur.
Hansı vaxtlarda ticarət etməməliyəm?
Sessiyanın sakit ortasında, planlaşdırılmış xəbərlər ətrafındakı dəqiqələrdə, cümə günü axşamüstü və yorğun olduğunuz istənilən saatda. Ən çox ziyanı sonuncusu vurur və heç bir təqvimdə olmayan yeganə vaxt da odur.
Ən yaxşı vaxt nə ilə ticarət etməyimdən asılı olaraq dəyişirmi?
Bəli və alətləri dəyişəndə insanlar məhz bunu unudur. Hər bazarın öz saatı var. London açılışına uyğunlaşdırılmış strategiya, qrafikdə model eyni görünsə belə, Asiya indeksinə avtomatik keçmir.
Daha az saat ticarət etmək daha yaxşıdırmı?
Demək olar ki, həmişə, ən azı başlanğıcda. Bir iki saatlıq pəncərə seçib yalnız orada ticarət etmək sizə müqayisə oluna bilən əməliyyatları qat-qat tez verir, qeydləri mənalı edən də məhz budur, üstəlik günün seyrək hissəsini dolduran darıxmaqdan açılan əməliyyatları aradan qaldırır.
Qısaca
Bazarın ən yaxşı saatları həcmin yüksək, spredlərin dar olduğu saatlardır: valyutalar üçün London və Nyu-York sessiyalarının kəsişməsi, səhmlər üçün açılış və bağlanış. Seyrək ortadan, xəbərlər ətrafındakı dəqiqələrdən və cümə günü axşamüstündən qaçın.
Sonra öz saatlarınızı öz qeydlərinizə əsasən tapın, çünki ümumi cavabla şəxsi cavab nadir hallarda üst-üstə düşür və onlardan yalnız biri sizin haqqınızdadır.